Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

माघ शुक्लचतुर्दश्यां यस्तं पूजयते नरः । स पापैरपि संयुक्तः शिवलोके महीयते

Transliteration

māgha śuklacaturdaśyāṃ yastaṃ pūjayate naraḥ | sa pāpairapi saṃyuktaḥ śivaloke mahīyate

Translation

ماہِ ماغھ کی شُکل چتُردشی کو جو مرد اُس (لِنگ) کی پوجا کرتا ہے، وہ گناہوں سے آلودہ ہو تب بھی شِولोक میں معزز کیا جاتا ہے۔

Word by Word

• माघे: in (the month of) Māgha
• माघे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: माघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मासवाचक

• शुक्लचतुर्दश्याम्: on the bright 14th lunar day
• शुक्लचतुर्दश्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय: शुक्ला चतुर्दशी (bright-fortnight 14th)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक

• तम्: that (liṅga)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (object)

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (correlative)

• पापैः: with sins
• पापैः: Sahakaraka (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (even/also)

• संयुक्तः: associated/tainted
• संयुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + युज् (धातु) + क्त
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शिवलोके: in Śiva's world
• शिवलोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: शिवस्य लोकः (Śiva's world)

• महीयते: is honored
• महीयते: Kriya (Result/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे: is honored/glorified

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṃkaṇaka-pratiṣṭhita-liṅga (site of worship)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇa audience

Visual Art Cues

Scene: On Māgha bright caturdaśī, devotees gather at the liṅga with lamps and offerings; the night is luminous, with a sense of purification and ascent—Śivaloka hinted as a celestial backdrop above the shrine.

Characters & Entities

• Śiva
• Māgha
• Caturdaśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time-sanctified worship (Māgha śukla caturdaśī) at a powerful Śaiva site grants exalted afterlife merit through Śiva’s grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Maṃkaṇaka-installed liṅga shrine within the Nāgarakhaṇḍa tīrtha praised in this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śiva-pūjā of the liṅga specifically on Māgha śukla caturdaśī.