Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 70

Devanagari script

वयमग्निमुखाः सर्वे हविर्गृह्णामहे मखे । वेदोक्तविधिना सम्यग्यजमानहिताय वै

Transliteration

vayamagnimukhāḥ sarve havirgṛhṇāmahe makhe | vedoktavidhinā samyagyajamānahitāya vai

Translation

ہم سب، جن کا دہن ہمارا دہنِ آتش ہے، یَجْن میں ہَوی کو قبول کرتے ہیں؛ وید کے بتائے ہوئے طریقے کے مطابق درست طور پر، یَجمان کی بھلائی کے لیے ہی۔

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुष-सूचक; बहुवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative plural)

• अग्निमुखाः: fire-faced (priests/ones whose mouth is Agni)
• अग्निमुखाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative plural); षष्ठी-तत्पुरुषः (अग्नेः मुखम्/अग्निमुखः)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative plural); विशेषणम् (qualifier of वयम्/अग्निमुखाः)

• हविः: oblation
• हविः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative singular)

• गृह्णामहे: we take/receive
• गृह्णामहे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present); उत्तमपुरुषः; बहुवचनम्; आत्मनेपदम्

• मखे: in the sacrifice
• मखे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; सप्तमी-विभक्तिः (Locative singular)

• वेदोक्तविधिना: by the Veda-prescribed procedure
• वेदोक्तविधिना: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental singular); तत्पुरुष-समासः (वेदेन उक्तः विधिः)

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb)

• यजमानहिताय: for the benefit of the sacrificer
• यजमानहिताय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक) + हित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; चतुर्थी-विभक्तिः (Dative singular); तत्पुरुषः (यजमानस्य हितम्)

• वै: indeed
• वै: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः/पदार्थ-निश्चयार्थकः (emphatic particle)

Speaker

Brahmā (continuing speech)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A Vedic altar with blazing Agni; priests offer clarified butter with ladles while devas are implied as receiving through the fire; the yajamāna sits with folded hands, seeking welfare.

Characters & Entities

• Brahmā
• Agni
• Devas
• Yajamāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual becomes efficacious when aligned with Vedic injunctions, with Agni as the divine conduit for offerings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears; the verse underscores ritual orthopraxy within the māhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offerings should be made through Agni and according to vedokta-vidhi (Vedic procedure) for the yajamāna’s benefit.