Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5
Devanagari script
एवं चान्वेषमाणेन तेन भूमिभृता तदा । सुदूरादेव संदृष्टं नीलद्रुमकदम्बकम्
Transliteration
evaṃ cānveṣamāṇena tena bhūmibhṛtā tadā | sudūrādeva saṃdṛṣṭaṃ nīladrumakadambakam
Translation
یوں تلاش کرتے ہوئے اُس بھوپتی نے تب دور ہی سے نیلگوں تنے والے کدمب کے درختوں کا ایک جھنڈ دیکھ لیا۔
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अन्वेषमाणेनby (him) searching
अन्वेषमाणेन:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootअनु-इष् (धातु) + शानच् → अन्वेषमाण (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); तृतीया-विभक्ति (3rd/करण), एकवचन; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (contextually masculine)
तेनby him
तेन:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/करण), एकवचन
भूमिभृताby the king (earth-bearer)
भूमिभृता:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक) + भृत् (कृदन्त/प्रातिपदिक) → भूमिभृत् (समास/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (भूमेः भृत् = earth-bearer); पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/करण), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
सुदूरात्from very far away
सुदूरात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootसुदूर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (ablatival adverb); स्थानवाचक (from a great distance)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
संदृष्टम्seen, sighted
संदृष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootसम्-दृश् (धातु) + क्त → संदृष्ट (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नीलद्रुमकदम्बकम्a grove/cluster of blue trees
नीलद्रुमकदम्बकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक) + कदम्बक (प्रातिपदिक)
Formसमास (नीलद्रुमकदम्बक = cluster/grove of blue(-hued) trees); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Narrator (within Sūta's narration)
Visual Art Cues
Scene: A weary king scanning the landscape; far off, a dense cluster of kadamba trees with unusually dark-blue trunks stands out against the lighter forest, hinting at hidden water nearby.
Characters & Entities
K
Kurukṣetra (context)K
Kadamba groveFAQs
Purāṇic sacred geography treats nature as a guide—groves and trees become auspicious markers leading seekers toward holy presence.
No named tīrtha is specified in this verse; it describes an auspicious grove encountered during the Kurukṣetra search.
None.