Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 4›Shloka 13
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अथ गत्वा स राजेन्द्रो दूरस्थोऽपि प्रणम्य तम् । अष्टांगेन प्रणामेन स्वनाम परिकीर्तयन्

Transliteration

atha gatvā sa rājendro dūrastho'pi praṇamya tam | aṣṭāṃgena praṇāmena svanāma parikīrtayan

Translation

پھر وہ راجندر آگے بڑھا؛ دور ہی سے اسے نمسکار کیا، آٹھ اعضاء کے ساتھ دَندوت پرنام کیا اور عقیدت سے اپنا نام عرض کیا۔

Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + त्वा (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/absolutive), पूर्वकाल (prior action)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
राजेन्द्रःthe king (lord of kings)
राजेन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराज-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formराज (king) + इन्द्र (lord); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दूरस्थःstanding at a distance
दूरस्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदूर-स्थ (प्रातिपदिक)
Formदूर (far) + स्थ (standing); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of rājendra)
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक (even/also)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र+नम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formल्यबन्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकाल (having bowed)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अष्टाङ्गेनwith eight limbs (prostration)
अष्टाङ्गेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअष्ट-अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formअष्ट (eight) + अङ्ग (limb); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; विशेषण (of praṇāmena)
प्रणामेनby a salutation/prostration
प्रणामेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रणाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
स्वनामhis own name
स्वनाम:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-नामन् (प्रातिपदिक)
Formस्व (one's own) + नामन् (name); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
परिकीर्तयन्uttering/proclaiming
परिकीर्तयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपरि+कीर्त् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषण-भावे (concomitant action with main verb implied)
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in a māhātmya frame)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A king advances toward the radiant sage but bows from afar, performing aṣṭāṅga-praṇāma; attendants remain behind; the sage sits unmoved in meditation beneath the tree.

Characters & Entities
V
Viśvāmitra
M
mahīpati (king)

FAQs

True nobility is humility—honoring sages with full reverence is presented as dharma for rulers and pilgrims alike.

The āśrama-tīrtha is implicitly glorified as a place where proper dharmic conduct toward sages is practiced.

Aṣṭāṅga-praṇāma (full prostration) is shown as an act of reverence, though not framed as a formal injunction.

←Previous Verse
Next Verse→