Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

स दृष्ट्वा तं मुनिं क्रुद्धं गच्छंतमपमानितम् । सत्वरं प्रययौ पृष्ठे तिष्ठ तिष्ठेति च ब्रुवन्

sa dṛṣṭvā taṃ muniṃ kruddhaṃ gacchaṃtamapamānitam | satvaraṃ prayayau pṛṣṭhe tiṣṭha tiṣṭheti ca bruvan

جب اُس نے اُس رِشی کو دیکھا کہ وہ غضبناک ہو کر، بے عزتی کے بعد روانہ ہو رہا ہے، تو وہ فوراً اُس کے پیچھے لپکا اور پکارا: “ٹھہرو، ٹھہرو!”

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (he)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): having seen
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (him)
मुनिम्the sage
मुनिम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
क्रुद्धम्angry
क्रुद्धम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) (क्त कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; मुनिम् इति विशेषण (angry)
गच्छन्तम्going
गच्छन्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) (शतृ कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; मुनिम् इति विशेषण (going)
अपमानितम्insulted
अपमानितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअप + मान् (धातु) (क्त कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; मुनिम् इति विशेषण (insulted)
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: quickly/hastily)
प्रययौwent (after him)
प्रययौ:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (went forth/followed)
पृष्ठेbehind (at his back)
पृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (on/at the back; behind)
तिष्ठstop!
तिष्ठ:
Kriya (Imperative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (stand/stop!)
तिष्ठstop!
तिष्ठ:
Kriya (Imperative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणार्थक (quotative)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
ब्रुवन्saying
ब्रुवन्:
Karta (Agent participle/कर्ता)
TypeAdjective
Rootब्रू (धातु) (शतृ कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तरि प्रयोग (speaking/saying) — सः इति विशेषण

Narrator (contextual)

Type: kshetra

Scene: Suśīla hurries along a dusty path after an enraged sage walking away; Suśīla’s hands are raised in pleading, mouth forming the words ‘tiṣṭha tiṣṭha’.

S
Suśīla
D
Durvāsā

FAQs

When a holy person is wronged, swift repentance and an effort to reconcile is upheld as dharma.

The verse is part of the tīrtha-māhātmya narrative flow; it does not identify a specific site by name.

No formal ritual is stated; the act is immediate pursuit and pacification of the offended sage.