Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 90
Devanagari script
एवं प्रलपमानस्य मम प्राप्ताः सुहृज्जनाः । अन्वेषंतः पदं तत्र वनेषु विषमेषु च
Transliteration
evaṃ pralapamānasya mama prāptāḥ suhṛjjanāḥ | anveṣaṃtaḥ padaṃ tatra vaneṣu viṣameṣu ca
Translation
یوں فریاد کرتے ہوئے میرے پاس میرے خیرخواہ دوست وہاں آ پہنچے؛ وہ جنگلوں اور دشوار گزار جگہوں میں بھی نشانِ راہ ڈھونڈتے پھر رہے تھے۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: “thus”)
प्रलपमानस्यof (one) lamenting
प्रलपमानस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्र + लप् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle, Ātmanepada sense); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; “of (me) lamenting/talking incoherently”
ममmy/of me
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
प्राप्ताःarrived, came
प्राप्ताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) प्रयुक्तः विधेय-रूपेण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “(they) arrived/have come”
सुहृज्जनाःfriends, well-wishers
सुहृज्जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुहृद् (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सुहृदां जनाः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अन्वेषन्तःseeking
अन्वेषन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु + इष्/एष् (धातु: अन्वेष्) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “seeking”
पदम्footprint, trace, place
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: “there”)
वनेषुin forests
वनेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
विषमेषुdifficult, uneven
विषमेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविषम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (वनानाम्)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: “and”)
Speaker
Narrated in Sūta’s discourse
Skanda Dialogue
Listener: Sūta (Sūtanandana)
Visual Art Cues
Scene: A group of concerned friends arriving, scanning the ground for footprints, moving through dense forest and rocky passes, carrying staffs and travel gear.
Characters & Entities
F
Friends/well-wishers (suhṛjjanāḥ)F
Forest (vana)FAQs
In संकट (distress), the righteous are supported by suhṛts; dharma values community responsibility and timely help.
The verse remains within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative setting; it does not itself specify a named tīrtha.
None.