Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

ततो वै गच्छमानस्य तस्य मार्गे व्यवस्थिता । पुण्या नदी सुविख्याता मुरला सागरंगमा

tato vai gacchamānasya tasya mārge vyavasthitā | puṇyā nadī suvikhyātā muralā sāgaraṃgamā

پھر جب وہ اپنے راستے پر آگے بڑھا تو اس کے راستے میں ایک نہایت پُنیہ بخش اور مشہور دریا—مُرلا—آیا، جو سمندر کی طرف بہتا تھا۔

ततःthereupon
ततः:
Discourse connector
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्ययम् (from there/thereupon)
वैindeed
वै:
Emphasis particle
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्ययम् (indeed)
गच्छमानस्यof (him) who was going
गच्छमानस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Root√गम् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्तः (शतृ), पुंलिङ्गः, षष्ठी, एकवचनम्; विशेषणम् (तस्य)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गः, षष्ठी, एकवचनम्
मार्गेon the path
मार्गे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्
व्यवस्थिताsituated, standing
व्यवस्थिता:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि+अव+√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (नदी)
पुण्याholy
पुण्या:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (नदी)
नदीriver
नदी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
सुविख्याताwell-known
सुविख्याता:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु + वि+√ख्यात्/√ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (नदी)
मुरलाMuralā (name of the river)
मुरला:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootमुरला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; नदी-नाम
सागरंगमाflowing to the ocean
सागरंगमा:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसागर + गमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; समासः—उपपद-तत्पुरुषः (सागरं गच्छति इति)

Sūta (by narrative flow)

Tirtha: Murala नदी

Type: river

Scene: A pilgrim-traveler on a dusty path suddenly beholds a broad, luminous river flowing toward the sea; the banks appear verdant and auspicious, suggesting a natural tirtha stop.

M
Murala

FAQs

Holy rivers are portrayed as living conduits of puṇya that sanctify the pilgrim’s journey and intention.

The Murala river, described as holy, renowned, and ocean-bound (sāgaraṃgamā).

No explicit rite is stated here, but the tirtha-context implies practices like snāna and devārcā commonly performed at such rivers.