Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

ततश्चानेन मानेन षष्ट्या युक्तैस्त्रिभिः शतैः । ब्रह्मणो वत्सरं भावि केशवस्य च तद्दिनम्

tataścānena mānena ṣaṣṭyā yuktaistribhiḥ śataiḥ | brahmaṇo vatsaraṃ bhāvi keśavasya ca taddinam

پھر اسی پیمانے سے، تین سو ساٹھ (ایسے دن) برہما کا ایک سال بنتے ہیں؛ اور یہی مدت کیشوَ کا ایک دن شمار ہوتی ہے۔

ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) = thereafter
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) = and
अनेनby this
अनेन:
Visheshana (Qualifying instrument/विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण = by this
मानेनmeasure/standard
मानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
षष्ट्याwith sixty
षष्ट्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootṣaṣṭi (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; संख्या = sixty
युक्तैःjoined/combined
युक्तैः:
Visheshana (Qualifying instrument/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyukta (कृदन्त; √yuj युज्, क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त = joined/combined
त्रिभिःby three
त्रिभिः:
Visheshana (Qualifying instrument/विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; संख्या-विशेषण = by three
शतैःhundreds
शतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
वत्सरम्year
वत्सरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvatsara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भाविwill be
भावि:
Visheshana (Adjectival to subject/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhāvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भविष्यदर्थक-विशेषण = will be
केशवस्यof Keśava (Viṣṇu)
केशवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkeśava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) = and
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण = that
दिनम्day
दिनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Narrative voice (Sūta as continuing expositor within the Māhātmya context)

Scene: A symbolic ladder of time: Brahmā’s calendar (days forming a year) shown as a small wheel nested inside a vast luminous disc labeled Keśava’s single day.

B
Brahmā
K
Keśava

FAQs

It teaches layered scales of time across divine orders, reminding devotees that dharma transcends limited human reckoning.

The cosmological teaching is embedded within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya narrative of the Nāgara-khaṇḍa.

No direct ritual is prescribed; the verse establishes a doctrinal framework of time.