Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

यो यथा जन्म चाप्नोति तथा स म्रियते नरः । न पुत्रसंभवो मृत्युर्वीक्ष्यते जनकैः क्वचित्

yo yathā janma cāpnoti tathā sa mriyate naraḥ | na putrasaṃbhavo mṛtyurvīkṣyate janakaiḥ kvacit

جس طرح انسان پیدا ہوتا ہے، اسی طرح وہ مرتا ہے؛ اور والدین کے مشاہدے کے مطابق کہیں بھی ولادت سے موت پیدا ہوتی ہوئی نہیں دیکھی جاتی۔

यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यथाas/just as
यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (adverb)
जन्मbirth
जन्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
आप्नोतिattains/obtains
आप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तथाso/in the same way
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तदनुरूपार्थक (correlative adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
म्रियतेdies
म्रियते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नरःa man
नरः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सः’ इति समानाधिकरणम्
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक निपात (negation)
पुत्रसंभवःbirth of a son
पुत्रसंभवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुत्रस्य सम्भवः)
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पुत्रसंभवः’ इति समानाधिकरणम्
वीक्ष्यतेis seen/observed
वीक्ष्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense)
जनकैःby fathers/parents
जनकैः:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
क्वचित्ever/anywhere
क्वचित्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; देश/कालवाचक (indefinite adverb)

Skanda (deduced; Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Type: kshetra

Scene: An idealized Satya-yuga settlement near a sacred waterbody: serene mothers with infants, elders blessing families, no signs of disease or danger; the tīrtha’s presence felt as luminous calm.

FAQs

In the dharmic fullness of Kṛtayuga, life proceeds without the harsh afflictions that arise when adharma increases.

Not specified in this verse; it is yuga-description embedded within the Māhātmya narrative.

None; this verse describes societal and biological conditions of the age.