Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

एतस्य मम मित्रस्य तेन दृष्टेन कारणम् । अन्यथा जायते मृत्युस्ततोऽहं त्वां समागतः

Transliteration

etasya mama mitrasya tena dṛṣṭena kāraṇam | anyathā jāyate mṛtyustato'haṃ tvāṃ samāgataḥ

Translation

اس میرے دوست کی خاطر—تاکہ وہ پہچانا اور تسلیم کیا جائے—میں آیا ہوں۔ ورنہ موت واقع ہو جاتی؛ اسی لیے میں تمہارے پاس آیا ہوں۔

Word by Word

• एतस्य: of this
• एतस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• मित्रस्य: of (my) friend
• मित्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• तेन: by that / by him
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• दृष्टेन: by (his) being seen / by the sight
• दृष्टेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; अत्र तृतीया-हेतु/करण-भावः

• कारणम्: cause, reason
• कारणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा (predicate)

• अन्यथा: otherwise
• अन्यथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: otherwise)

• जायते: arises, happens
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• मृत्युः: death
• मृत्युः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• ततः: therefore, from that
• ततः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: तस्मात्-अर्थे अव्यय (adverb: therefore/from that)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• समागतः: (have) come, arrived
• समागतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used as finite/predicative), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ghṛtakambala

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A concerned visitor approaches a revered figure, explaining he has come for a friend’s sake to prevent death; gestures of supplication and urgency dominate.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Indradyumna (contextual)
• Baka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Compassionate intervention—seeking truth and reassurance—can protect a devotee from despair and self-destruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tirtha appears in this verse; it supports the broader tīrtha narrative arc by motivating the consultation.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the act emphasized is approaching a realized elder for authoritative guidance.