Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 175

ततः कौशिकरूपं तु पश्याम्यात्मानमेव च । तथापि न स्मृतिर्नष्टा मम या पूर्वसंभवा

tataḥ kauśikarūpaṃ tu paśyāmyātmānameva ca | tathāpi na smṛtirnaṣṭā mama yā pūrvasaṃbhavā

“پھر میں نے اپنے آپ کو کوشِک کی صورت میں ہی دیکھا۔ پھر بھی میری وہ یادداشت جو پچھلے وجود سے پیدا ہوئی تھی، مٹ نہ سکی۔”

ततःthereafter/from there
ततः:
Adhikarana (Context/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘ततः’ = ‘तस्मात्/तदनन्तरम्’ (from there/thereafter)
कौशिकरूपम्the form of Kauśika
कौशिकरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकौशिक-रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कौशिकस्य रूपम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुषः? (न), उत्तमपुरुषः, एकवचन; परस्मैपदम्
आत्मानम्myself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — अवधारण (only/indeed)
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction (and)
तथापिnevertheless
तथापि:
Sambandha (Discourse adverb)
TypeIndeclinable
Rootतथा-अपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/विरोधार्थक) — ‘तथा’ + ‘अपि’ (nevertheless)
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) — negation (not)
स्मृतिःmemory
स्मृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
नष्टाlost
नष्टा:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Root√नश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/भूतभावे), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्मृतिः’ इत्यस्य विशेषणम्
ममof me/my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
याwhich
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
पूर्वसंभवाfrom the former birth/previous origin
पूर्वसंभवा:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपूर्व-सम्भव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (पूर्वः सम्भवः यस्याः/पूर्वसम्भवा = earlier-born/originating before); ‘या (स्मृतिः)’ इत्यस्य विशेषणम्

Unnamed first-person narrator within the story (speaker not explicitly named in excerpt)

Scene: A transformed figure looks into water or a polished surface and recognizes the new form (Kauśika), while an inner glow suggests intact memory of the former life.

K
Kauśika

FAQs

Identity may change across births, but moral continuity and inner awareness can persist, underscoring karmic accountability.

No tīrtha is named in this verse; it functions as a narrative link within a tīrtha-māhātmya chapter.

None is stated in this verse.