Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 155
Devanagari script
ततोऽहं भार्गवं गत्वा विनयेन समन्वितः । ययाचे कन्यकां ता च कृतांजलिपुटः स्थितः
Transliteration
tato'haṃ bhārgavaṃ gatvā vinayena samanvitaḥ | yayāce kanyakāṃ tā ca kṛtāṃjalipuṭaḥ sthitaḥ
Translation
پھر میں عاجزی کے ساتھ بھارگو کے پاس گیا۔ میں ہاتھ جوڑ کر کھڑا ہوا اور اس کنیا کا رشتہ طلب کیا۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय; adverb ‘then/from there’
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
भार्गवम्Bhārgava (the sage)
भार्गवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (goal/person approached)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत्वा (क्त्वान्त)
Formअव्यय-कृदन्त (क्त्वा), पूर्वकाल; absolutive ‘having gone’
विनयेनwith humility
विनयेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
समन्वितःendowed (with)
समन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘endowed/possessed’ qualifying ‘अहम्’
ययाचेI requested/begged
ययाचे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयाच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्ष/अनद्यतनभूत), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; Perfect 1sg ‘I begged’
कन्यकाम्the maiden
कन्यकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Pronoun referring to the maiden
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात; conjunction
कृताञ्जलिपुटःwith hands folded in añjali
कृताञ्जलिपुटः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत + अञ्जलि + पुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुष: ‘whose hands are in a folded-cup (añjali)’
स्थितःstood
स्थितः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; used predicatively ‘stood’
Speaker
Unnamed narrator (male)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The narrator arrives at Bhārgava’s hermitage, stands with folded hands, and respectfully requests the maiden in a formal, humble posture.
Characters & Entities
B
BhārgavaFAQs
Even personal aims should be pursued through vinaya (humility) and proper dharmic procedure.
Not specified in this verse; it remains within the broader Tīrthamāhātmya narrative setting.
No ritual is prescribed; the verse models respectful conduct (añjali, humility) in a dharmic request.