Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

सूत उवाच । इममर्थं पुरा पृष्टो वासवेन बृहस्पतिः । यथा प्रोवाच विप्रेंद्रास्तद्वो वक्ष्यामि सांप्रतम्

Transliteration

sūta uvāca | imamarthaṃ purā pṛṣṭo vāsavena bṛhaspatiḥ | yathā provāca vipreṃdrāstadvo vakṣyāmi sāṃpratam

Translation

سوت نے کہا: یہی بات قدیم زمانے میں واسَوَ (اِندر) نے برہسپتی سے پوچھی تھی۔ اے برہمنوں کے سردارو! جیسے انہوں نے بیان کیا تھا، ویسا ہی میں اب تمہیں سناتا ہوں۔

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• इमम्: this
• इमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण

• अर्थम्: matter/meaning
• अर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• पुरा: formerly/once
• पुरा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

• पृष्टः: was asked
• पृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पृच्छ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोग-सूचक

• वासवेन: by Vāsava (Indra)
• वासवेन: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• यथा: as/how
• यथा: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक अव्यय (as/how)

• प्रोवाच: told/declared
• प्रोवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: प्र-

• विप्रेन्द्राः: O best of Brahmins
• विप्रेन्द्राः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), बहुवचन (Plural)

• तत्: that (matter)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• वः: to you
• वः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), बहुवचन (Plural)

• वक्ष्यामि: I will tell
• वक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• साम्प्रतम्: now/at present
• साम्प्रतम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रतम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ

Visual Art Cues

Scene: Two-layered narrative: foreground Sūta addressing sages; background vignette of Indra consulting Bṛhaspati in Svarga, emphasizing lineage of knowledge.

Characters & Entities

• Sūta
• Vāsava (Indra)
• Bṛhaspati
• Vipra (Brāhmaṇas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic knowledge is preserved through reliable transmission: Sūta repeats what Bṛhaspati taught Indra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the verse sets the authority for the coming yuga exposition.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it establishes the narrative source and credibility.