Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 86

Devanagari script

अतदर्थमहं प्राप्तस्त्वत्सकाशं मुनीश्वर । अस्थिभिस्ते परं कार्यं देवानां सिद्धिमेष्यति

Transliteration

atadarthamahaṃ prāptastvatsakāśaṃ munīśvara | asthibhiste paraṃ kāryaṃ devānāṃ siddhimeṣyati

Translation

اے سردارِ رشیو! اسی مقصد کے لیے میں تمہارے پاس آیا ہوں۔ تمہاری ہڈیوں کے ذریعے ایک اعلیٰ کام پورا ہوگا اور دیوتا کامیابی پائیں گے۔

Word by Word

• अतदर्थम्: not for that purpose
• अतदर्थम्: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अ (निषेध) + तदर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; ‘न तदर्थम्’ = not for that purpose

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• प्राप्तः: have come, arrived
• प्राप्तः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकालिक कृदन्त (past participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्वत्सकाशम्: to your presence
• त्वत्सकाशम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम) + सकाश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘त्वत् सकाशम्’ = to your presence

• मुनीश्वर: O lord of sages
• मुनीश्वर: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ‘मुनीनाम् ईश्वरः’

• अस्थिभिः: by/with (your) bones
• अस्थिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अस्थि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन

• ते: your
• ते: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Genitive), एकवचन

• परम्: great, supreme
• परम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• कार्यम्: a task, work
• कार्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन

• सिद्धिम्: success, accomplishment
• सिद्धिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• एष्यति: will attain, will reach
• एष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √इ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Indra

Skanda Dialogue

Listener: Dadhīci

Visual Art Cues

Scene: Indra explains the necessity: the sage’s bones will accomplish a supreme task; devas stand behind, hopeful and reverent, as if awaiting the turning of fate.

Characters & Entities

• Indra
• Dadhīci (implied)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Personal sacrifice becomes sacred when it serves loka-saṅgraha—upholding cosmic order and protecting the righteous.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha framework contextualizes the episode, but this verse focuses on the devas’ mission rather than a named pilgrimage spot.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the verse establishes the intent behind the requested dāna.