Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

Devanagari script

दानवा ऊचुः । वयं देवैः पराभूता भवंतं शरणागताः । क्व यामोऽन्यत्र चाऽस्माकं त्वां विना नास्ति संश्रयः

Transliteration

dānavā ūcuḥ | vayaṃ devaiḥ parābhūtā bhavaṃtaṃ śaraṇāgatāḥ | kva yāmo'nyatra cā'smākaṃ tvāṃ vinā nāsti saṃśrayaḥ

Translation

دانَووں نے کہا: ‘دیوتاؤں کے ہاتھوں مغلوب ہو کر ہم آپ کی پناہ میں آئے ہیں۔ ہم اور کہاں جائیں؟ آپ کے سوا ہمارے لیے کوئی جائے پناہ نہیں۔’

Word by Word

• दानवाः: the Danavas
• दानवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) → ऊचुः
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम

• देवैः: by the gods
• देवैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• पराभूताः: defeated
• पराभूताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पराभू (धातु) → पराभूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; पुंलिङ्ग; भूतकृदन्त (past passive participle)

• भवन्तम्: you (honored)
• भवन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; मध्यमपुरुष-आदरार्थक सर्वनाम (honorific ‘you’)

• शरणागताः: having sought refuge
• शरणागताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शरण + आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; पुंलिङ्ग; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषसदृशः (शरणम् आगताः = having come for refuge)

• क्व: where?
• क्व: Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: प्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb)

• यामः: shall we go/do we go
• यामः: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु) → यामः
• Form: लट् (Present/लट्), उत्तमपुरुष (1st), बहुवचन; परस्मैपदम्

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), स्थानवाचक

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

• अस्माकम्: for us/of us
• अस्माकम्: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम

• विना: without
• विना: Sambandha (Exclusion/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: विना (अव्यय)
• Form: अव्यय (preposition-like), वियोगार्थक (without)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• संश्रयः: refuge/support
• संश्रयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Speaker

Dānavas

Visual Art Cues

Scene: The Dānavas speak in unison with folded hands, heads lowered; their mother stands before them, embodying vulnerability; Vṛtra is the focal point of their surrender.

Characters & Entities

• Dānavas
• Devas (Suras)
• Vṛtra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śaraṇāgati is portrayed as total reliance: the supplicant admits helplessness and seeks a single, decisive protector.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced directly in this verse; it is a narrative segment within the Tīrthamāhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a formal petition for refuge and protection.