Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 266›Shloka 60
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

Devanagari script

धर्माख्यानकथाभिश्च गीतध्वनिभिरेव च । पूर्वोक्तमंत्रैः संपूज्य अर्घं दत्त्वा विधानतः । संतर्प्य ब्राह्मणान्कामैर्जगाम निलयं निजम्

Transliteration

dharmākhyānakathābhiśca gītadhvanibhireva ca | pūrvoktamaṃtraiḥ saṃpūjya arghaṃ dattvā vidhānataḥ | saṃtarpya brāhmaṇānkāmairjagāma nilayaṃ nijam

Translation

دھرم کی حکایات کے بیان اور بھجنوں کی آواز کے ساتھ، پہلے کہے گئے منتروں سے پوری پوجا کی؛ پھر قاعدے کے مطابق ارغیہ نذر کیا۔ اس کے بعد برہمنوں کو مطلوبہ دان و طعام سے سیر کر کے، وہ اپنے گھر لوٹ گیا۔

Word by Word
धर्माख्यानकथाभिःby stories of religious narratives
धर्माख्यानकथाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधर्म-आख्यान-कथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—धर्मस्य आख्यानम् इति धर्माख्यानम् (षष्ठी-तत्पुरुष), धर्माख्यानस्य कथा इति धर्माख्यानकथा (षष्ठी-तत्पुरुष)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
गीतध्वनिभिःby the sounds of songs
गीतध्वनिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगीत-ध्वनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—गीतस्य ध्वनिः इति (षष्ठी-तत्पुरुष)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पूर्वोक्तमन्त्रैःwith the previously stated mantras
पूर्वोक्तमन्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपूर्वोक्त-मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—पूर्वोक्ताः मन्त्राः इति (कर्मधारय)
संपूज्यhaving duly worshipped
संपूज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्+पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having worshipped fully’
अर्घम्arghya offering
अर्घम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having given’
विधानतःaccording to the prescribed rite
विधानतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधानतस् (अव्यय; विधान (प्रातिपदिक) + तस्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (adverb), ‘according to rule’
संतर्प्यhaving satisfied
संतर्प्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्+तृप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having satisfied/feasted’
ब्राह्मणान्the Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
कामैःwith desired offerings/pleasures
कामैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; अर्थे—इष्टभोगैः/वाञ्छितैः द्रव्यैः
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
निलयम्to the abode
निलयम्:
Gati/Karma (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootनिलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (गति-कर्म), एकवचन
निजम्his own
निजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—निलयम्
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Inside the temple hall: priests chant mantras; the devotee offers arghya to the liṅga; nearby, storytellers recite dharma narratives; singers continue; afterward, brāhmaṇas are seated and served abundant food and gifts; the devotee departs peacefully.

Characters & Entities
B
Brāhmaṇas
M
Mantras
A
Arghya

FAQs

Devotion is completed by right worship and generosity—pūjā joined with dharma-discourse and feeding the worthy.

The liṅga-prāsāda established in the narrative is the focal sacred site where the Śivarātri rite is performed.

Pūjā with specified mantras, offering arghya according to vidhi, and satisfying brāhmaṇas with gifts/food (saṃtarpana).

←Previous Verse
Next Verse→