Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31
Devanagari script
अक्षारभोजनं कार्यं विशेषात्तैलवर्जितम् । समाप्तौ च ततो दद्याद्ब्राह्मणेंद्राय भक्तितः
Transliteration
akṣārabhojanaṃ kāryaṃ viśeṣāttailavarjitam | samāptau ca tato dadyādbrāhmaṇeṃdrāya bhaktitaḥ
Translation
اکشار بھوجن، یعنی سادہ غذا اختیار کرے، خصوصاً تیل سے پرہیز کرے۔ اور اختتام پر عقیدت کے ساتھ کسی معزز برہمن کو دان دے۔
Word by Word
अक्षारभोजनम्alkaline/salted food (meal)
अक्षारभोजनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षार + भोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन; कर्म/विधेय (thing to be done)
कार्यम्to be done, should be performed
कार्यम्:
Kriya (Obligation/क्रियाविधि)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय) → कार्य (प्रातिपदिक)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligative); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयविशेषण (to be done)
विशेषात्especially
विशेषात्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); अर्थः 'विशेषेण' (especially)
तैलवर्जितम्devoid of oil
तैलवर्जितम्:
Karman (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतैल + वर्जित (प्रातिपदिक; √वर्ज् क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (अक्षारभोजनम्)
समाप्तौat the completion
समाप्तौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमाप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रकृत्यर्थे (from that/then)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
ब्राह्मणेन्द्रायto the best of brāhmaṇas
ब्राह्मणेन्द्राय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
भक्तितःout of devotion
भक्तितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; हेत्वर्थे (out of devotion)
Speaker
Sūta
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A vrata-observer takes a simple meal without oil, then concludes the observance by offering a respectful gift to a distinguished brāhmaṇa.
Characters & Entities
B
BrāhmaṇaFAQs
Austerity in diet and generosity in conclusion together complete a vow in a balanced dhārmic way.
No specific tīrtha is named in this verse; it gives vrata-niyamas and completion-dāna.
Observe a regulated diet avoiding oil, and at the end make a devotional gift to a worthy brāhmaṇa.