Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

वेदसारमिदं नित्यं द्व्यक्षरं सततोद्यतम् । निर्मलं ह्यमृतं शांतं सदूपममृतोपमम्

vedasāramidaṃ nityaṃ dvyakṣaraṃ satatodyatam | nirmalaṃ hyamṛtaṃ śāṃtaṃ sadūpamamṛtopamam

یہی ویدوں کا جوہر ہے—ہمیشہ قائم، دو اکشری، اور ہر دم قائم رکھنے کے لائق۔ یہ بے داغ، امرت سا بے موت؛ طبعاً پُرسکون، سَت روپ، اور خود امرتا کے مانند ہے۔

वेद-सारम्the essence of the Veda
वेद-सारम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) + सार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘essence of the Veda’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नित्यम्eternal
नित्यम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इदम्/वेदसारम् इति विशेषणम्
द्वि-अक्षरम्two-syllabled
द्वि-अक्षरम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इदम् इति विशेषणम्
सतत-उद्यतम्ever engaged
सतत-उद्यतम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसतत (प्रातिपदिक) + उद्यत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘constantly active/raised’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इदम् इति विशेषणम्
निर्मलम्pure
निर्मलम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इदम् इति विशेषणम्
हिindeed
हि:
Adverbial (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-निपात (indeed/for)
अमृतम्immortal/nectar-like
अमृतम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इदम् इति विशेषणम्
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इदम् इति विशेषणम्
सद्-उपम्of excellent likeness
सद्-उपम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘having good likeness/true comparison’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इदम् इति विशेषणम्
अमृत-उपमम्like nectar
अमृत-उपमम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘comparable to nectar’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इदम् इति विशेषणम्

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Scene: A radiant scroll-like Veda dissolves into a shining Oṃ; from it flows a stream of nectar (amṛta) that calms turbulent waves, symbolizing śānti and nirmalatā.

V
Veda
A
Amṛta

FAQs

The mantra praised here is framed as Vedic essence—pure, peaceful, and liberating—worthy of constant remembrance.

The broader chapter belongs to a Tīrthamāhātmya, but this verse itself glorifies mantra-nature rather than a named location.

Sustained commitment to the mantra (continuous upholding/recitation) is implied.