Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

अहो मूढतमा यूयं यदेतद्ब्राह्मणत्रयम् । वृथा मृत्युमवाप्नोति निग्रहे सुगमे सति

aho mūḍhatamā yūyaṃ yadetadbrāhmaṇatrayam | vṛthā mṛtyumavāpnoti nigrahe sugame sati

‘ہائے! تم تو نہایت گمراہ ہو—یہ تین برہمن بے وجہ موت کی طرف بڑھ رہے ہیں، حالانکہ روک تھام اور اصلاح آسانی سے ممکن ہے۔’

अहोalas!; oh!
अहो:
Discourse (सम्बोधन/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/निन्दार्थक उद्गार (interjection)
मूढतमाःmost foolish
मूढतमाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmūḍha (कृदन्त-प्रातिपदिक) + tama (तमप्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तमप्-प्रत्यय (superlative)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम (2nd person pronoun); प्रथमा (1st), बहुवचन
यत्since; that
यत्:
Discourse (हेतु-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formअव्यय; यत्-शब्दस्य अव्ययीभाव/सम्बन्ध-निपातरूप प्रयोग (introducing reason: ‘since/that’)
एतत्this
एतत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; संकेतक विशेषण
ब्राह्मणत्रयम्the group of three Brahmins
ब्राह्मणत्रयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (संख्यापूर्वक: ‘त्रयः ब्राह्मणाः’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (समूहवाचक)
वृथाin vain; uselessly
वृथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvṛthā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: in vain)
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अवाप्नोतिattains; meets with
अवाप्नोति:
Kriya (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootava-√āp (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
निग्रहेin restraint; in control (of senses)
निग्रहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnigraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
सुगमेeasy; readily attainable
सुगमे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsugama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण
सतिwhen it exists; while it is present
सति:
Adhikarana (सप्तमी-सम्बन्ध/लोकटिव् एब्सोल्यूट)
TypeVerb
Rootsat (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचन; सत्त्वे (locative absolute) वर्तमान कृदन्त (शतृ) ‘being/when there is’; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग रूपेण अव्ययीभाववत्

Śāṇḍilya (quoted within Sūta’s narration)

Type: kshetra

Listener: the assembled brāhmaṇas

Scene: Śāṇḍilya points toward or references three brāhmaṇas in peril; the crowd shows shock; the sage’s expression mixes grief and stern resolve.

Ś
Śāṇḍilya
B
brāhmaṇa-traya (three brāhmaṇas)

FAQs

Dharma favors preventable, life-preserving correction and purification over needless self-destruction.

The instruction will point to Viṣṇupadī Gaṅgā in this sacred field as the accessible purifier.

The verse emphasizes ‘nigraha’ (restraint/prevention) as the immediate duty; specific expiations and Gaṅgā-snānā follow.