Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

विधास्यसि महेशानि तेषां ज्ञानमनुत्तमम् । चातुर्मास्येऽधिकफलं बिल्वपत्रं वरानने

Transliteration

vidhāsyasi maheśāni teṣāṃ jñānamanuttamam | cāturmāsye'dhikaphalaṃ bilvapatraṃ varānane

Translation

اے مہیشانی! تو انہیں بے مثال گیان عطا کرے گی۔ اے خوش رُو! چاتُرمَاسیہ میں بیل کے پتّے کا پھل اور بھی بڑھ جاتا ہے۔

Word by Word

• विधास्यसि: you will arrange/ordain
• विधास्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-धा (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular)

• महेशानि: O Maheśānī (Pārvatī)
• महेशानि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महेशानी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन (singular)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन (plural)

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन (singular)

• अनुत्तमम्: unsurpassed, supreme
• अनुत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (adjective) ज्ञानम्-विशेषणम्

• चातुर्मास्ये: in the Cāturmāsya period
• चातुर्मास्ये: Adhikarana (Location/Time locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन

• अधिकफलम्: having extra fruit/result
• अधिकफलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधिक-फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/nom or 2nd/acc), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (अधिकं फलम् यस्य तत्)

• बिल्वपत्रम्: a bilva leaf
• बिल्वपत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बिल्व-पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (बिल्वस्य पत्रम्)

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरानना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (वरा आनना यस्याः)

Speaker

Gālava (deduced from immediate chapter-context; narrative dialogue in Paijavana-upākhyāna)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Maheśānī bestows a radiant stream of knowledge-light upon a bilva-offering devotee; monsoon season motifs frame the sanctum, emphasizing heightened Cāturmāsya fruit.

Characters & Entities

• Maheśānī (Pārvatī)
• Cāturmāsya
• Bilva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship is not only merit-giving; it is also knowledge-giving when aligned with sacred time and right offering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction is embedded in the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya narrative within Nāgara-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer bilva leaves during Cāturmāsya, as it yields heightened spiritual fruit.