Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

त्वं गोप्ता त्वं विधाता च लोकसंहारकारकः । कृपां कुरु महादेव देहदानं प्रयच्छ मे

Transliteration

tvaṃ goptā tvaṃ vidhātā ca lokasaṃhārakārakaḥ | kṛpāṃ kuru mahādeva dehadānaṃ prayaccha me

Translation

آپ ہی محافظ ہیں، آپ ہی مقدّر کے لکھنے والے ہیں، اور آپ ہی عالم کے فنا کرنے والے کارساز ہیں۔ اے مہادیو، کرم فرمائیے—مجھے جسم کا دان عطا کیجیے، میری مجسم صورت لوٹا دیجیے۔

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), उत्तम-पुरुषार्थे संबोधन/प्रत्ययः; पुल्लिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-निर्देशातीत (common), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• गोप्ता: protector
• गोप्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गोप्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• विधाता: ordainer/creator
• विधाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विधातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• लोकसंहारकारकः: agent of the destruction of the worlds
• लोकसंहारकारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक + संहार + कारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुषार्थः: 'लोकस्य संहारस्य कारकः'

• कृपाम्: compassion
• कृपाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृपा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• कुरु: do/show
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद

• महादेव: O Mahādeva
• महादेव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), संबोधन (Vocative), एकवचन (Singular); कर्मधारयः: 'महान् देवः'

• देहदानम्: gift of a body
• देहदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देह + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः: 'देहस्य दानम्'

• प्रयच्छ: grant/bestow
• प्रयच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + यम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), चतुर्थी (4th/Dative) एकवचन (Singular) (enclitic)

Speaker

Kāma (addressing Śiva)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kāma, humbled, petitions Śiva for a body; Śiva appears vast—one hand in protection (abhaya), another suggesting dissolution/creation, with Pārvatī witnessing the plea.

Characters & Entities

• Śiva
• Mahādeva
• Kāma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace restores what austerity or karma has dissolved; the Lord governs protection, order, and dissolution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in the verse; it functions as a boon-request within the broader tīrtha-māhātmya narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the key act is supplication and seeking Śiva’s anugraha (favor).