Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

शिवभक्तिरता नित्यं हरव्रतपरायणा । शृंगे हिमवतः पुत्री मनो न्यस्य महेश्वरे

Transliteration

śivabhaktiratā nityaṃ haravrataparāyaṇā | śṛṃge himavataḥ putrī mano nyasya maheśvare

Translation

وہ سدا شِو بھکتی میں رَت، ہَر کے ورتوں کی پابند، ہِمَوَت کی بیٹی نے پہاڑ کی چوٹی پر اپنا من مہیشور میں جما دیا۔

Word by Word

• शिवभक्तिरता: devoted to Śiva-bhakti
• शिवभक्तिरता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शिव + भक्ति + रत (प्रातिपदिकानि)
• Form: तत्पुरुषसमासः (शिवे भक्तिः यस्याः/शिवभक्तौ रता); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Sambandha (सम्बन्ध/क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसकलिङ्ग-द्वितीया-एकवचनम् अव्ययीभूतम् (adverbial accusative)

• हरव्रतपरायणा: wholly devoted to Hara’s vow
• हरव्रतपरायणा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हर + व्रत + परायण (प्रातिपदिकानि)
• Form: तत्पुरुषसमासः (हरेः व्रते परायणा/हरव्रते परायणा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्

• शृङ्गे: on the peak
• शृङ्गे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शृङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• हिमवतः: of Himavat (Himālaya)
• हिमवतः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: हिमवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• पुत्री: daughter
• पुत्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मनः: mind
• मनः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• न्यस्य: having placed/fixed
• न्यस्य: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-√अस् (धातु) → न्यस्य (कृदन्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund) ‘निक्षिप्य/स्थापयित्वा’; पूर्वकालिक-क्रिया

• महेश्वरे: in/onto Maheśvara (Śiva)
• महेश्वरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

Speaker

Narrative voice within Tīrthamāhātmya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Himavat-śṛṅga (Pārvatī-tapas sthāna)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī on a Himalayan summit, austere and radiant, seated in meditation; her mind is offered to Maheśvara—Śiva appears as a subtle liṅga or luminous form in her inner vision; atmosphere of wind, snow, and stillness.

Characters & Entities

• Śiva
• Hara
• Maheśvara
• Himavat (Himālaya)
• Pārvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady bhakti, vrata, and one-pointed meditation (mind fixed on Maheśvara) are portrayed as the path to divine grace and fulfillment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Himālaya mountain-peak setting is implied as a sanctified tapas-bhūmi; no named tīrtha is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Hara-vrata (Śiva’s vow/observance) is referenced, along with mental fixation on Śiva—suggesting vrata plus dhyāna as complementary disciplines.