Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

अक्रोधता निर्मलत्वं क्षमासारत्वमार्यता । क्रियातत्परता दानक्रिया सत्यादिभिर्गुणैः

Transliteration

akrodhatā nirmalatvaṃ kṣamāsāratvamāryatā | kriyātatparatā dānakriyā satyādibhirguṇaiḥ

Translation

غصّے سے آزادی، پاکیزگی، صبر کو اپنی اصل بنانا، شرافتِ کردار، نیک اعمال میں سرگرمی، دان کی عمل داری، اور سچائی وغیرہ جیسے اوصاف سے (وہ) آراستہ ہوتا ہے۔

Word by Word

• अ-क्रोधता: absence of anger
• अ-क्रोधता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अ (नञ्) + क्रोधता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-निषेध: क्रोधाभावः

• निर्मलत्वम्: purity, cleanliness
• निर्मलत्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निर्मलत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक-त्व (abstract noun in -tva)

• क्षमा-सारत्वम्: forgiveness as one’s essence
• क्षमा-सारत्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षमा (प्रातिपदिक) + सारत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: क्षमायाः सारत्वम् (having forgiveness as essence)

• आर्यता: nobility, uprightness
• आर्यता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आर्यता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक (abstract quality)

• क्रिया-तत्परता: devotion to proper action
• क्रिया-तत्परता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक) + तत्परता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: क्रियायां तत्परता

• दान-क्रिया: act of giving, charity
• दान-क्रिया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दानस्य क्रिया

• सत्य-आदिभिः: with truth and other (qualities)
• सत्य-आदिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; समास: सत्यादि (and truth etc.) + भिस्; विशेषणरूपेण गुणैः सह

• गुणैः: by/with qualities
• गुणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

Speaker

Brahmā (deduced)

Visual Art Cues

Scene: An allegorical tableau of virtues: a calm sage radiating purity, forgiving an offender, giving alms, speaking truth; each virtue symbolized (clear water for nirmalatva, lotus for āryatā, lamp for satya).

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is recognized through character: self-control, purity, patience, truth, and generosity are the true ornaments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is identified in this verse; it supplies the ethical foundation that makes pilgrimage fruitful.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse emphasizes dāna (charitable giving) as a recurring practice alongside truthfulness and disciplined action.