Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

विष्णुदेहांशसंभूतं तदन्नं ब्रह्म इष्यते । तदन्नं विष्णवे दत्त्वा ह्यावाहनपुरःसरम्

Transliteration

viṣṇudehāṃśasaṃbhūtaṃ tadannaṃ brahma iṣyate | tadannaṃ viṣṇave dattvā hyāvāhanapuraḥsaram

Translation

وہ اَنّ جو وِشنو کے اپنے ہی جسم کے ایک اَمش سے پیدا ہوا ہے، برہمن ہی مانا جاتا ہے۔ اس لیے پہلے آواہن کر کے، وہی اَنّ وِشنو کو نذر کرنا چاہیے۔

Word by Word

• विष्णु-देह-अंश-सम्भूतम्: born from a portion of Viṣṇu's body
• विष्णु-देह-अंश-सम्भूतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक) + सम्भूत (कृदन्त; √भू धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषणम्

• तत्-अन्नम्: that food
• तत्-अन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• ब्रह्म: Brahman; the Absolute
• ब्रह्म: Pratijna/Predicate nominative (विधेय)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• इष्यते: is regarded (as)
• इष्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √इष् (धातु)
• Form: लट् लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is considered/held)

• तत्-अन्नम्: that food
• तत्-अन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• विष्णवे: to Viṣṇu
• विष्णवे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालिक क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• हि: indeed
• हि: Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• आवाहन-पुरःसरम्: preceded by invocation (āvāhana)
• आवाहन-पुरःसरम्: Kriya-visheshana (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आवाहन (प्रातिपदिक) + पुरःसर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (क्रियाविशेषणभावेन)

Speaker

Brahmā

Visual Art Cues

Scene: A devotee performs āvāhana and offers a plate of cooked rice/grains to Viṣṇu; prasāda distributed to pilgrims; the food glows subtly as ‘anna-brahma’.

Characters & Entities

• Brahmā
• Viṣṇu
• Brahman
• Anna (food)
• Āvāhana (invocation)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Nourishment is sacred; by offering food to Viṣṇu first, one transforms ordinary eating into dharma and gratitude.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is ritual-doctrinal; it remains within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya setting without naming a new site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform āvāhana (invocation) and then offer food (naivedya/anna) to Viṣṇu.