Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

Devanagari script

परित्यज्य भयाच्चैव पुरीं चैवामरावतीम् । ब्रह्मलोकं गतस्तूर्णं देवैः सर्वैः समन्वितः

Transliteration

parityajya bhayāccaiva purīṃ caivāmarāvatīm | brahmalokaṃ gatastūrṇaṃ devaiḥ sarvaiḥ samanvitaḥ

Translation

خوف کے سبب اُس نے امراؤتی کی پوری چھوڑ دی اور تمام دیوتاؤں کے ساتھ فوراً برہملوک کو روانہ ہوا۔

Word by Word

• परित्यज्य: having abandoned
• परित्यज्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि-त्यज् (धातु) + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त; ‘having abandoned’

• भयात्: from fear
• भयात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis: ‘indeed/just’)

• पुरीम्: city
• पुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• अमरावतीम्: Amarāvatī
• अमरावतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अमरावती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नगरनाम

• ब्रह्मलोकम्: Brahmā’s world
• ब्रह्मलोकम्: Karma (Goal as object/गति-कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म-लोक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘world of Brahmā’)

• गतः: went/has gone
• गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) प्रयुक्तः क्रियापदवत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तूर्णम्: swiftly
• तूर्णम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तूर्ण (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (‘swiftly’)

• देवैः: with the gods
• देवैः: Sahakari (Association/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वैः: all
• सर्वैः: Sahakari (Association/सहकारि)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (देवैः)

• समन्वितः: accompanied/attended
• समन्वितः: Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (गतः/इन्द्रः)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Tīrthamāhātmya)

Visual Art Cues

Scene: Indra and the gods abandon Amarāvatī in haste, moving upward toward Brahmaloka; a procession of devas with anxious faces, clouds parting, Brahmā’s luminous realm ahead.

Characters & Entities

• Amarāvatī
• Brahmaloka
• Indra
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even celestial authority yields before unchecked boon-born power; refuge is sought in higher divine counsel to restore dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse names Amarāvatī and Brahmaloka as narrative locations; it does not present a bathing/merit formula for a terrestrial tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates flight and seeking refuge rather than prescribing vrata, dāna, or snāna.