Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

आनर्तौवाच । श्रुता मया महाभाग श्राद्धार्हा ब्राह्मणाश्च ये । ये च त्याज्यास्तथा पुत्रा बहवश्चैव सुव्रत

ānartauvāca | śrutā mayā mahābhāga śrāddhārhā brāhmaṇāśca ye | ye ca tyājyāstathā putrā bahavaścaiva suvrata

آنرتا نے کہا: “اے بزرگ نصیب والے! میں نے اُن برہمنوں کا بیان سنا ہے جو شرادھ کے لائق ہیں، اور اُن کا بھی جو ترک کیے جانے کے قابل ہیں؛ اسی طرح بیٹوں کی بہت سی قسمیں بھی سنیں—اے صاحبِ نیک عہد!”

आनर्तौĀnarta
आनर्तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआनर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; वक्तृ-नाम
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
श्रुताhas been heard
श्रुता:
Kriya (Predicative verbal/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nom./1st), एकवचन; 'कथा/वार्ता' इत्यादि स्त्रीलिङ्ग-शब्दः अध्याहार्यः
मयाby me
मया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः: महान् भागः यस्य
श्राद्धार्हाःfit for śrāddha
श्राद्धार्हाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्राद्ध-अर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; तत्पुरुषः: श्राद्धे अर्हाः
ब्राह्मणाःbrāhmaṇas
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
येwho/which
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; पुनरुक्त-सम्बन्धः
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
त्याज्याःto be avoided
त्याज्याः:
Pratipadya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootत्यज् (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formभाव्य/विधेयकृदन्त (gerundive/यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; 'to be avoided'
तथाlikewise
तथा:
Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: likewise/so)
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
बहवःmany
बहवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; 'पुत्राः' इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle: indeed/only)
सुव्रतO one of good vows
सुव्रत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः: शोभनं व्रतं यस्य

Ānartā

Ā
Ānartā
B
Brāhmaṇa
Ś
Śrāddha

FAQs

Śrāddha is not mere formality; it requires knowledge of dharmic eligibility so the rite truly benefits the ancestors.

The broader setting is Hāṭakeśvara-kṣetra within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, though this verse itself is introductory dialogue.

It introduces the topic of eligibility (ārha/tyājya) for Śrāddha recipients and related familial categories, preparing for the procedural teaching.