Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 69

Devanagari script

मधुना कालशाकेन खड्गमांसेन तर्पिताः । प्राप्नुवंति परां सिद्धिं विमानवरमास्थिताः

Transliteration

madhunā kālaśākena khaḍgamāṃsena tarpitāḥ | prāpnuvaṃti parāṃ siddhiṃ vimānavaramāsthitāḥ

Translation

شہد، کالا شاک کی ساگ اور کھڑگ (گینڈے) کے گوشت کی ترپن بھینٹ سے سیراب ہو کر وہ بہترین وِمان پر سوار ہو کر اعلیٰ ترین سِدھی کو پا لیتے ہیں۔

Word by Word

• मधुना: with honey
• मधुना: Karaṇa (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• कालशाकेन: with kāla-śāka (a kind of vegetable)
• कालशाकेन: Karaṇa (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: काल-शाक (प्रातिपदिक; काल + शाक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष (कालं शाकम् / कालस्य शाकम्)

• खड्गमांसेन: with rhinoceros meat
• खड्गमांसेन: Karaṇa (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: खड्ग-मांस (प्रातिपदिक; खड्ग + मांस)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (खड्गस्य मांसम्)

• तर्पिताः: being satisfied / satiated
• तर्पिताः: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तर्पित (कृदन्त; √तृप्, णिच्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle); विशेषण (ते)

• प्राप्नुवन्ति: attain
• प्राप्नुवन्ति: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु √आप् with उपसर्ग प्र)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• पराम्: supreme
• पराम्: Karma (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (सिद्धिम्)

• सिद्धिम्: accomplishment / perfection
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• विमानवरम्: a splendid aerial car
• विमानवरम्: Karma (Object/Complement)
• Type: Noun
• Root: विमान-वर (प्रातिपदिक; विमान + वर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारय (वरं विमानम्)

• आस्थिताः: having mounted / seated upon
• आस्थिताः: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आस्थित (कृदन्त; √स्था with उपसर्ग आ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त; विशेषण (ते)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator)

Skanda Dialogue

Listener: Pārthiva (the king)

Visual Art Cues

Scene: Offerings of honey, leafy greens (kāla-śāka), and a symbolic representation of khadga-māṃsa are made; satisfied pitṛs rise and ascend in a radiant vimāna, indicating attainment of supreme siddhi.

Characters & Entities

• Śrāddha offerings
• Vimāna
• Siddhi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa emphasizes that properly intended ritual offerings can yield exalted posthumous merit and divine ascent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is Hāṭakeśvara-kṣetra within the Gajacchāyā-māhātmya of Nāgara Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tarpana/Śrāddha satisfaction through specified offerings (honey, kāla-śāka, khaḍga-māṃsa) and the stated fruit (parā siddhi, vimāna).