Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

अत्र श्लोकौ पुरा गीतौ नारदैन सुर षिंणा । शृण्वंतु मुनयः सर्वे कीर्त्यमानौ मया हि तौ

Transliteration

atra ślokau purā gītau nāradaina sura ṣiṃṇā | śṛṇvaṃtu munayaḥ sarve kīrtyamānau mayā hi tau

Translation

یہاں پہلے دو شلوک نارَد نے گائے تھے، جو دیوتاؤں میں رِشی ہیں۔ سب مُنی سنیں، کیونکہ میں اب وہ دونوں شلوک بیان کر رہا ہوں۔

Word by Word

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Adverbial locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb: ‘here’)

• श्लोकौ: two verses
• श्लोकौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा); द्विवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb: ‘formerly’)

• गीतौ: sung/uttered
• गीतौ: Karta (Predicate adjective/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: गै (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; द्विवचन; (श्लोकौ—विशेषण)

• नारदेन: by Nārada
• नारदेन: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया); एकवचन

• सुरर्षिणा: by the divine sage
• सुरर्षिणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुर + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया); एकवचन; तत्पुरुष (सुराणाम् ऋषिः)

• शृण्वन्तु: let (them) hear
• शृण्वन्तु: Kriya (Injunctive action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/आज्ञार्थ); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा); बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा); बहुवचन; (विशेषणम्—मुनयः)

• कीर्त्यमानौ: being recited
• कीर्त्यमानौ: Karta (Predicate adjective/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: कीर्त्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदे कृदन्त (present passive participle sense: ‘being recited’); पुंलिङ्ग; प्रथमा; द्विवचन; (श्लोकौ—विशेषण)

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया); एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• तौ: those two
• तौ: Anuvada (Resumptive/अनुवाद)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd); द्विवचन; (श्लोकौ इति संदर्भे—प्रथमा)

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: munayaḥ sarve (all sages)

Visual Art Cues

Scene: An assembly of munis seated in a forest āśrama; the narrator recites while invoking Nārada’s earlier song; Nārada appears in memory/vision holding vīṇā.

Characters & Entities

• Nārada
• Suraṛṣi (divine sage)
• Munis (sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-māhātmya is preserved through a lineage of transmission; authoritative remembrance strengthens faith and practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verses about to be quoted concern the Bālamaṇḍana tīrtha and Śakreśvara in this chapter’s context.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; it introduces a traditional quotation attributed to Nārada.