Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

त्वया चैकोनपंचाशत्प्रकारः स विनिर्मितः । यस्मादृतं त्वया प्रोक्तं तस्मादेतद्भविष्यति

tvayā caikonapaṃcāśatprakāraḥ sa vinirmitaḥ | yasmādṛtaṃ tvayā proktaṃ tasmādetadbhaviṣyati

اور تمہارے ہی ہاتھوں وہ انچاس (49) صورتوں میں بنایا گیا۔ چونکہ تمہارا کہا ہوا سچ ہے، اس لیے یہ بات ضرور واقع ہوگی۔

त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
एकोनपञ्चाशत्प्रकारःa forty-ninefold type/mode
एकोनपञ्चाशत्प्रकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक-ऊन-पञ्चाशत्-प्रकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्याविशेषणपूर्वक-तत्पुरुषः (पञ्चाशतः एकेन ऊनः = 49)
सःthat (he/it)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विनिर्मितःwas created
विनिर्मितः:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-निर्मित (कृदन्त; नि-√मा/मि-धातु ‘to measure/build’, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (constructed/created)
यस्मात्because
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम)
Formहेत्वर्थे (since/because), पञ्चमी-एकवचनरूपम्
ऋतम्truth / right order
ऋतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Formतृतीया, एकवचन
प्रोक्तम्was spoken
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रोक्त (कृदन्त; प्र-√वच्/वच्-धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (spoken/declared)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Inference/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम)
Formहेत्वर्थे (therefore), पञ्चमी-एकवचनरूपम्
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भविष्यतिwill be / will happen
भविष्यति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Narrator (contextual; likely within the Diti–Śiva/boon narrative frame)

Scene: A single being or embryo-like luminous form dividing into forty-nine radiant forms; devas witnessing; the scene conveys wonder rather than horror—forms arranged like a mandala, each with wind/sky attributes (Marut-like).

Ś
Śiva (implicit as addressee)
D
Diti (contextual)

FAQs

Satya (truthful divine utterance) is depicted as unfailing; what is spoken in truth becomes reality.

Indirectly, the tīrtha’s greatness is supported by mythic history narrated in Adhyāya 22.

None; the verse emphasizes the inevitability of a true divine statement and a multi-formed manifestation.