Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 85

Devanagari script

धनधान्यसमोपेता सर्वशत्रुविवर्जिताः । अपमृत्युपरित्यक्ता मम वाक्याद संशयम्

Transliteration

dhanadhānyasamopetā sarvaśatruvivarjitāḥ | apamṛtyuparityaktā mama vākyāda saṃśayam

Translation

وہ مال و غلہ سے مالا مال ہوں گے، ہر دشمن سے بے خوف و بے نیاز رہیں گے، اور ناگہانی موت سے محفوظ رہیں گے—یہ میرے کلام کی یقینی ضمانت ہے، اس میں کوئی شک نہیں۔

Word by Word

• धनधान्यसमोपेताः: endowed with wealth and grain
• धनधान्यसमोपेताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + धान्य (प्रातिपदिक) + सम्-उप-इ (धातु) → उपेत (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (determinative: 'endowed with wealth and grain'); क्त-प्रत्ययान्त (PPP) पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• सर्वशत्रुविवर्जिताः: free from all enemies
• सर्वशत्रुविवर्जिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शत्रु (प्रातिपदिक) + वि-√वर्ज् (धातु) → विवर्जित (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (determinative: 'devoid of all enemies'); क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• अपमृत्युपरित्यक्ताः: spared from untimely death
• अपमृत्युपरित्यक्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपमृत्यु (प्रातिपदिक) + परि-√त्यज् (धातु) → परित्यक्त (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (determinative: 'abandoned by untimely death'); क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• वाक्यात्: from (my) statement/word
• वाक्यात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन

• संशयम्: doubt
• संशयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; निषेधार्थे (object of implied 'माकुरुत/न कुरुत')

Speaker

Prāpitāmaha

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A blessing scene: the performer completes śrāddha; symbolic cornucopia of grain and coins appears; shadowy ‘enemies’ recede; a protective aura wards off untimely death.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Śrāddha (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pitṛ-dharma is portrayed as both spiritually elevating and socially sustaining, bringing protection and prosperity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named in this verse; it states the fruits (phala) of the Amāvāsyā śrāddha practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, the fruits are tied to performing the Amāvāsyā śrāddha described in the preceding verse.