Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 92

एवं संस्पृश्य हस्तेन निजेनांगानि तस्य सा । समालिंग्य समाघ्राय मूर्धदेशे मुहुर्मुहुः

evaṃ saṃspṛśya hastena nijenāṃgāni tasya sā | samāliṃgya samāghrāya mūrdhadeśe muhurmuhuḥ

یوں وہ اپنے ہی ہاتھ سے اس کے اعضا کو چھوتی رہی۔ پھر اسے گلے لگا کر، اس کے سر کے تاج پر بار بار بوسہ دیتی رہی۔

एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner)
संस्पृश्यhaving touched
संस्पृश्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्√स्पृश् (स्पृश् धातु, उपसर्ग: सम्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
हस्तेनwith (her) hand
हस्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
निजेनwith her own
निजेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (हस्तस्य)
अङ्गानिlimbs
अङ्गानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
समालिङ्ग्यhaving embraced
समालिङ्ग्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्+आ√लिङ्ग् (लिङ्ग् धातु, उपसर्ग: सम्, आ)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
समाघ्रायhaving smelled (him)
समाघ्राय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्+आ√घ्रा (घ्रा धातु, उपसर्ग: सम्, आ)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
मूर्धदेशेon the head-region
मूर्धदेशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: मूर्ध्नः देशः), पुल्लिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्त्यर्थक-क्रियाविशेषण (adverb: repeatedly)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्त्यर्थक-क्रियाविशेषण (adverb: repeatedly)

Narrator (Purāṇic narrator; speaker not explicit in snippet)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A noble lady gently touches the young man’s limbs, embraces him, and repeatedly kisses the crown of his head—an intimate farewell blessing in a palace chamber.

J
Jāmbavatī
S
Sāmba

FAQs

Dharma is lived through tenderness and responsibility; blessings are conveyed through loving, embodied acts.

None directly; it is a narrative moment within the larger tīrtha-focused chapter.

No formal ritual; it depicts affectionate blessing and farewell.