Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 74

Devanagari script

तस्मात्त्वं हि महाराज तमाराधय भास्करम् । देवं वै विधिनानेन यो मयोक्तोऽखिलस्तव

Transliteration

tasmāttvaṃ hi mahārāja tamārādhaya bhāskaram | devaṃ vai vidhinānena yo mayokto'khilastava

Translation

پس اے مہاراج! تم اسی بھاسکر دیو کی اسی طریقے سے عبادت کرو جو میں نے تمہیں پوری طرح بتا دیا ہے۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मात् (तद्-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-निपातवत् प्रयोगः; मूलतः तद्-शब्दस्य पञ्चमी एकवचन; अर्थे ‘therefore/from that reason’

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाराज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः—महान् राजेति कर्मधारयः

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• आराधय: worship
• आराधय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ√राध् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• भास्करम्: the Sun (Bhāskara)
• भास्करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भास्करस्य विशेषणरूपेण

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphasis/assurance)

• विधिना: by the prescribed method
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• यः: which
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• मया: by me
• मया: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (करण), एकवचन

• उक्तः: spoken
• उक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘said’

• अखिलः: entire
• अखिलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘entire/complete’

• तव: for you / of you
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

Speaker

Unnamed Purāṇic narrator (addressing a Mahārāja)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: A sage/instructor addresses a king, gesturing toward a radiant Sūrya shrine; the king listens with folded hands, ready to perform the prescribed worship.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even rulers are guided to submit to sacred procedure; dharma bears fruit when performed as taught, not merely as desired.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The command refers to the Sun worship rite connected to Hāṭakeśvara-kṣetra’s celebrated Mārtaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship Bhāskara according to the stated vidhi (timing, sunrise practice, circumambulation, and offerings).