Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

Devanagari script

किमिदं विहितं पाप पापं साधुविगर्हितम् । चौर्यकर्म त्वया निंद्यं यद्धृतानि फलानि च

Transliteration

kimidaṃ vihitaṃ pāpa pāpaṃ sādhuvigarhitam | cauryakarma tvayā niṃdyaṃ yaddhṛtāni phalāni ca

Translation

“اے گنہگار! یہ تو نے کیا کیا؟ یہ بدی نیک لوگوں کے نزدیک مذموم ہے۔ تیرا یہ چوری کا فعل قابلِ ملامت ہے، کہ تو نے پھل اٹھا لیے ہیں۔”

Word by Word

• किम्: what?
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘this’

• विहितम्: done/committed
• विहितम्: Predicate/Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-धा (धातु) → विहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done/committed’

• पाप: O sinner
• पाप: Address (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• पापम्: a sin
• पापम्: Predicate nominal (विधेय)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय/विशेष्यभावे

• साधुविगर्हितम्: condemned by the virtuous
• साधुविगर्हितम्: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: साधु + विगर्हित (वि-गर्ह् धातु → क्त)
• Form: समासः: साधुभिः विगर्हितम् (तृतीया-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘condemned by the good’

• चौर्यकर्म: act of theft
• चौर्यकर्म: Predicate nominal / Object (विधेय/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चौर्य + कर्म (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: चौर्यस्य कर्म (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/स्त्री, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• निन्द्यम्: blameworthy
• निन्द्यम्: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निन्द् (धातु) → निन्द्य (यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: यत्-कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘blameworthy/should be blamed’

• यत्: that which
• यत्: Relative connector (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक ‘that which’

• हृतानि: taken/stolen
• हृतानि: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हृ (धातु) → हृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषणं ‘फलानि’

• फलानि: fruits
• फलानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• च: and/also
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात

Speaker

Likhita

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Likhitāśrama (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: Likhita, stern yet controlled, points out the fault; Śaṅkha stands with lowered gaze, fruit in hand, the atmosphere charged with dharmic admonition.

Characters & Entities

• Likhita
• Śaṅkha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even small misappropriation is treated seriously in dharma; the “good” (sādhus) define ethical boundaries by restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named in this verse; it is a dharma-incident within a tīrtha-māhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it condemns theft as adharma.