Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि यथा शुद्धिः प्रजायते । तव राज्यस्य संप्राप्तिर्यथा भूयोऽपि जायते

śṛṇu rājanpravakṣyāmi yathā śuddhiḥ prajāyate | tava rājyasya saṃprāptiryathā bhūyo'pi jāyate

اے راجن! سنو، میں بتاتا ہوں کہ پاکیزگی کیسے پیدا ہوتی ہے، اور تمہاری سلطنت کی بازیافت تمہیں پھر سے کیسے حاصل ہو سکتی ہے۔

शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)
प्रवक्ष्यामिI will explain
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
यथाhow/so that
यथा:
Sambandha-bodhaka (Connector)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्धबोधक/यथार्थ-समुच्चय; ‘how/so that’)
शुद्धिःpurification
शुद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
प्रजायतेarises/comes about
प्रजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + जन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
राज्यस्यof the kingdom
राज्यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
संप्राप्तिःattainment/obtaining
संप्राप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃprāpti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
यथाhow/so that
यथा:
Sambandha-bodhaka (Connector)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्धबोधक)
भूयःagain/further
भूयः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb; repetition)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; ‘also/even’)
जायतेis born/arises
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद

Nārada (implied, continuing instruction to the king prior to the explicit dialogue marker at 48–49)

Listener: Rājā (unnamed in given excerpt)

Scene: नारद राजा की ओर हाथ उठाकर ‘शृणु राजन्’ कहते हुए; राजा विनीत मुद्रा में, हाथ जोड़कर; पृष्ठभूमि में तीर्थ-मानचित्र/नदी-तट का संकेत।

N
Nārada
K
King (Rājan)

FAQs

Purification (śuddhi) and worldly restoration can arise through dharmic means, especially through tīrtha-related merit taught by sages.

The verse introduces an explanation that leads into the glory of Śaṃkhatīrtha and Śaṃkheśvara in this adhyāya.

No specific rite is stated here; it serves as a preface to the forthcoming tīrtha-based practice.