Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28
Devanagari script
धनहीनं नरं त्यक्त्वा कुलीनमपि चोत्तमम् । गच्छति स्वजनोऽन्यत्र शुष्कं वृक्षमिवांडजाः
Transliteration
dhanahīnaṃ naraṃ tyaktvā kulīnamapi cottamam | gacchati svajano'nyatra śuṣkaṃ vṛkṣamivāṃḍajāḥ
Translation
دولت سے محروم آدمی کو چھوڑ کر—اگرچہ وہ شریف النسل اور بہترین ہو—اس کے اپنے لوگ دوسری جگہ چلے جاتے ہیں، جیسے پرندے سوکھے درخت کو چھوڑ دیتے ہیں۔
Word by Word
धनहीनम्devoid of wealth
धनहीनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootधन (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/संबन्ध: ‘धनस्य हीनः’); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम्
नरम्a man
नरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having abandoned’
कुलीनम्well-born/noble
कुलीनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकुलीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम् (नरम्)
अपिeven
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात; ‘even/also’
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक; conjunction
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम्
गच्छतिgoes
गच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; present indicative
स्वजनःone’s own people/kinsman
स्वजनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
—
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय; adverb ‘elsewhere’
शुष्कम्dry
शुष्कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुष्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम् (वृक्षम्)
वृक्षम्a tree
वृक्षम्:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय; comparative particle
आण्डजाःbirds (egg-born creatures)
आण्डजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआण्डज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural
Speaker
Ānarta (contextual continuation)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A noble yet poor man stands alone beneath a leafless, dried tree; birds fly away to greener trees; his family members walk off toward a prosperous house in the distance.
FAQs
Social loyalty is often conditional; recognizing this encourages inward strength and commitment to dharma.
No site is specified in this verse.
None.