Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 164

भक्तानां च पीरत्यागमेतेषां वंशजा द्विजाः । करिष्यंति न सन्देहो यथा मम सुनिष्ठुराः । दाक्षिण्यरहिताः सर्वे तथा बह्वाशिनः सदा

bhaktānāṃ ca pīratyāgameteṣāṃ vaṃśajā dvijāḥ | kariṣyaṃti na sandeho yathā mama suniṣṭhurāḥ | dākṣiṇyarahitāḥ sarve tathā bahvāśinaḥ sadā

اور ان کی نسل میں پیدا ہونے والے برہمن دکھ زدہ بھکتوں کو چھوڑ دیں گے—اس میں کوئی شک نہیں—جیسے وہ میرے ساتھ سخت تھے۔ سب کے سب بے مروّت ہوں گے اور ہمیشہ حد سے زیادہ کھانے والے۔

भक्तानाम्of devotees
भक्तानाम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पीरत्यागम्abandonment of pity/compassion
पीरत्यागम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपीर + त्याग (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (abandonment of compassion/pity); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
वंशजाःdescendants
वंशजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवंशज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
द्विजाःBrahmins
द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
करिष्यन्तिwill do
करिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
no/not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
सन्देहःdoubt
सन्देहः:
Pratiṣedhya (Negated state/निषेध्य)
TypeNoun
Rootसन्देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; वाक्ये ‘न सन्देहः’ = no doubt (idiom)
यथाas
यथा:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारार्थ (as/just as)
ममmy
मम:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
सुनिष्ठुराःvery harsh/cruel
सुनिष्ठुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + निष्ठुर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (very-cruel); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्
दाक्षिण्यरहिताःwithout kindness
दाक्षिण्यरहिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदाक्षिण्य + रहित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (devoid of kindness); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
तथाthus/also
तथा:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (thus/also)
बह्वाशिनःbig eaters, gluttonous
बह्वाशिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबहु + आशिन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (much-eating); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्
सदाalways
सदा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)

Indra (Pākaśāsana) (deduced from context)

Type: kshetra

Scene: A future-vision tableau: brāhmaṇas of the lineage turn away from a suffering devotee at the temple threshold; the devotee’s hands are folded, while the brāhmaṇas appear stern, eating lavishly, indifferent to pleas.

D
Devotees (bhakta)
B
Brāhmaṇas (dvija)

FAQs

Dharma is measured by compassion and service to devotees; cruelty and lack of empathy are portrayed as hereditary consequences of moral failure.

Not specified in this verse; it provides ethical coloring within the tīrtha narrative.

None explicitly; the verse implicitly praises bhakta-sevā (care for devotees) by condemning its abandonment.