Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

इन्द्र उवाच । केचिद्देवा मृता युद्धे युध्यमानाश्च सन्मुखाः । तथैवान्ये मया दृष्टा हन्यमानाः पराङ्मुखाः । प्रेतत्वं दानवानां च सर्वेषां स्यान्न वा प्रभो

indra uvāca | keciddevā mṛtā yuddhe yudhyamānāśca sanmukhāḥ | tathaivānye mayā dṛṣṭā hanyamānāḥ parāṅmukhāḥ | pretatvaṃ dānavānāṃ ca sarveṣāṃ syānna vā prabho

اِندر نے کہا: کچھ دیوتا جنگ میں روبرو لڑتے ہوئے مر گئے؛ اور کچھ اور میں نے دیکھے کہ پیٹھ پھیرے ہوئے مارے جا رہے تھے۔ اور دانَووں کے بارے میں—اے پرَبھو! کیا اُن سب کو پریت پن ملے گا یا نہیں؟

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (some)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मृताःdead; slain
मृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; √मृ + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
युध्यमानाःfighting
युध्यमानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुध्यमान (कृदन्त; √युध् (धातु) + शानच्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; वर्तमानकाले आत्मनेपदी कृदन्त (fighting)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
सन्मुखाःfacing the front
सन्मुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसन्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (indeed/just)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मयाby me
मया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/उभयलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
दृष्टाःseen
दृष्टाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (कृदन्त; √दृश् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (seen)
हन्यमानाःbeing killed
हन्यमानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहन्यमान (कृदन्त; √हन् (धातु) + शानच्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (being slain)
पराङ्मुखाःturned away
पराङ्मुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपराङ्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्रेतत्वम्the state of being a ghost
प्रेतत्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रेतत्व (प्रातिपदिक; प्रेत + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक तद्धितान्त (state of being a preta)
दानवानाम्of the demons (Dānavas)
दानवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Indra

Tirtha: Dhārātīrtha (contextual)

Type: tirtha

Listener: Vishnu (Prabhu)

Scene: Indra recounts having seen devas die both facing and fleeing; he asks whether all dānavas necessarily become pretas. The scene is a reflective pause amid martial imagery.

I
Indra
V
Viṣṇu
D
Deva
D
Dānava

FAQs

Spiritual outcome is not determined merely by group identity (Deva/Dānava) but by conduct and the manner of death—prompting a dharmic clarification.

Dhārātīrtha is the Adhyāya’s sacred reference point for discussing gati.

None; it is a question seeking doctrinal precision.