Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

देवव्रतं च गायत्रं सोमसूर्यव्रते तथा । एकविंशतिपर्यंतं तथान्यच्च रथंतरम्

Transliteration

devavrataṃ ca gāyatraṃ somasūryavrate tathā | ekaviṃśatiparyaṃtaṃ tathānyacca rathaṃtaram

Translation

اور دیوورت اور گایتَر؛ نیز سوم ورت اور سورَی ورت کے سیاق میں۔ ایک وِمشتی (اکیسویں) تک، اور رَتھنتَر وغیرہ دوسرے گان بھی (وہاں) گائے جائیں۔

Word by Word

• देवव्रतम्: the Deva-vrata (vow/text)
• देवव्रतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवस्य व्रतम्)

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• गायत्रम्: the Gāyatra (chant/text)
• गायत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गायत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सोमसूर्यव्रते: in the Soma-and-Sūrya vow/observance
• सोमसूर्यव्रते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + सूर्य (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; द्वन्द्वः (सोमः + सूर्यः) ततः तत्पुरुषः (सोमसूर्ययोः व्रते)

• तथा: also
• तथा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• एकविंशतिपर्यन्तम्: up to twenty-one
• एकविंशतिपर्यन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक) + विंशति (प्रातिपदिक) + पर्यन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यासमास-प्रायः (एकविंशति = 21) + पर्यन्त (up to) विशेषणम् (पाठ/क्रमस्य)

• तथा: and also
• तथा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• अन्यत्: another
• अन्यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• रथन्तरम्: the Rathantara (chant)
• रथन्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रथन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A concluding or extended chant session: priests in a line, rhythmic hand movements; a sun-disc and moon symbolism (Sūrya/Soma) in banners or backdrop; pilgrims observing a vow; the sense of reaching a counted completion (ekaviṃśati).

Characters & Entities

• Soma
• Sūrya
• Devavrata
• Gāyatra
• Rathantara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Vowed observance (vrata) and structured sacred chanting are presented as means to align human worship with cosmic powers like Soma and Sūrya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter context continues the glorification of Garttā-tīrtha through its prescribed vrata-linked recitations.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recite Devavrata, Gāyatra, sequences up to the Ekaviṃśati count, and chants including Rathantara, in connection with Soma/Sūrya vrata observances.