Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

ब्राह्मणाः पुरतः सर्वे शांता दांता जितेंद्रियाः । गर्त्तातीर्थोद्भवं विप्रं तेषां मध्ये निवेशयेत्

Transliteration

brāhmaṇāḥ purataḥ sarve śāṃtā dāṃtā jiteṃdriyāḥ | garttātīrthodbhavaṃ vipraṃ teṣāṃ madhye niveśayet

Translation

تمام برہمن سامنے بیٹھیں—پُرسکون، ضبطِ نفس والے اور حواس پر غالب؛ اور گرتّا تیرتھ سے وابستہ برہمن کو ان کے درمیان بٹھایا جائے۔

Word by Word

• ब्राह्मणाः: Brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• पुरतः: in front
• पुरतः: Adhikarana (Location adjunct/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरतः (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ब्राह्मणाः इत्यस्य विशेषणम्

• शान्ताः: calm
• शान्ताः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक/कृदन्त-प्रयोग)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ब्राह्मणाः इत्यस्य विशेषणम्

• दान्ताः: self-restrained
• दान्ताः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दान्त (प्रातिपदिक/कृदन्त-प्रयोग)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘दम’ (self-controlled) अर्थे; ब्राह्मणाः इत्यस्य विशेषणम्

• जितेन्द्रियाः: having conquered the senses
• जितेन्द्रियाः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जितेन्द्रिय (प्रातिपदिक: जित + इन्द्रिय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘जितानि इन्द्रियाणि येषाम्’

• गर्त्तातीर्थोद्भवम्: originating from Garttā-tīrtha
• गर्त्तातीर्थोद्भवम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गर्त्ता-तीर्थ-उद्भव (प्रातिपदिक: गर्त्ता + तीर्थ + उद्भव)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘गर्त्तातीर्थात् उद्भवः’ इति पञ्चमी-तत्पुरुषः; विप्रम् इत्यस्य विशेषणम्

• विप्रम्: a Brahmin
• विप्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सर्वनाम

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानाधिकरणे

• निवेशयेत्: should place
• निवेशयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि+विश् (धातु) → निवेशय (णिच्)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; causative sense ‘should place/settle’

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Garttā-tīrtha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A disciplined assembly of brāhmaṇas seated in front, hands in añjali or holding darbha; in the center sits the Garttā-tīrtha brāhmaṇa, marked as leader, with calm gaze and ritual implements.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Garttā-tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner discipline—peace, restraint, and sense-mastery—is presented as essential for sanctifying tīrtha-rituals.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Garttā-tīrtha is explicitly named as the tīrtha connected to the central officiant.

What ritualistic prescription is mentioned?

Seat disciplined Brāhmaṇas in front and place the Garttā-tīrtha-associated Brāhmaṇa among them as a central figure.