Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

अथोवाच पुनर्विप्रान्स कृत्वा चोच्छ्रितं भुजम । तारनादेन महता सर्वांस्तान्नागरोद्भवान्

athovāca punarviprānsa kṛtvā cocchritaṃ bhujama | tāranādena mahatā sarvāṃstānnāgarodbhavān

پھر اس نے برہمنوں سے دوبارہ خطاب کیا؛ بازو بلند کر کے، بلند اور گونج دار صدا کے ساتھ ناگر کے باشندہ سب لوگوں کو پکارا۔

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then/now)
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again)
विप्रान्to the brāhmaṇas
विप्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम
कृत्वाhaving done/made
कृत्वा:
Sambandha (पूर्वक्रिया/Adverbial)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
उच्छ्रितम्raised
उच्छ्रितम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्√श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle/क्त); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया/प्रथमा, एकवचनम्; ‘भुजम्’ विशेषणम्
भुजम्arm
भुजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम्
तारणादेनwith a loud rescuing/‘tāraṇa’ cry
तारणादेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतारण + नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (tāraṇasya nādaḥ)
महतāgreat/loud
महतā:
Karana (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया, एकवचनम्; विशेषणम् (agreeing with नादेन)
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, बहुवचनम्; विशेषणम्
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, बहुवचनम्; सर्वनाम
नागरोद्भवान्those born/arisen from Nāgara
नागरोद्भवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनागर + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (nāgarāt udbhavāḥ = arising from Nāgara)

Unspecified (a leading brāhmaṇa/authority figure within the Nāgara-khaṇḍa narrative context)

Scene: A leader stands before assembled brāhmaṇas, arm raised high, issuing a resonant call that gathers the Nāgara townspeople into the sacred courtyard for the impending rites.

N
Nāgara

FAQs

Dharma is to be proclaimed openly and authoritatively so that the concerned community can follow corrective, purifying discipline.

The verse sits within the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya context; the specific tīrtha is not named in this single line.

No specific rite is prescribed here; it introduces a formal public announcement to the Nāgara people.