Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

तत्किं ते तपसः शक्त्या ब्राह्मणस्य विचक्षण । अपरं शृणु मे वाक्यं यद्ब्रवीमि परिस्फुटम् । शृण्वतां मुनिवृन्दानां तथान्येषां द्विजोत्तम

tatkiṃ te tapasaḥ śaktyā brāhmaṇasya vicakṣaṇa | aparaṃ śṛṇu me vākyaṃ yadbravīmi parisphuṭam | śṛṇvatāṃ munivṛndānāṃ tathānyeṣāṃ dvijottama

اے دانا برہمن، پھر تمہاری تپسیا کی طاقت کا فائدہ ہی کیا؟ اب میری ایک اور بات سنو جو میں بالکل صاف کہتا ہوں—جبکہ رِشیوں کے گروہ اور دوسرے لوگ سن رہے ہیں، اے بہترین دِوِج۔

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
तपसःof austerity
तपसः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
शक्त्याby (your) power
शक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
विचक्षणO discerning one
विचक्षण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविचक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
अपरम्something else / further
अपरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (क्रियाविशेषणवत्)
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
वाक्यम्statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
ब्रवीमिI say
ब्रवीमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
परिस्फुटम्clearly
परिस्फुटम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरिस्फुट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (clearly)
शृण्वताम्of those listening
शृण्वताम्:
Sambandha (Genitive absolute/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle) ‘शृण्वत्’; षष्ठी (Genitive), बहुवचन
मुनिवृन्दानाम्of groups of sages
मुनिवृन्दानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + वृन्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुष (मुनिनां वृन्दम्)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (thus/also)
अन्येषाम्of others
अन्येषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
द्विजोत्तमO best of twice-born
द्विजोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय (उत्तमो द्विजः)

Triśaṅku (continued address to Vasiṣṭha)

Listener: Vasiṣṭha (and implicitly the assembled sages)

Scene: Triśaṅku speaks loudly, turning slightly toward the gathered sages as if to shame Vasiṣṭha; Vasiṣṭha remains composed; sages react with mixed concern and silence.

T
Triśaṅku
B
Brāhmaṇa
T
Tapas
M
Muni-vṛnda

FAQs

Spiritual power is questioned when it is not aligned with right action; public dharma-debate is framed as taking place before a community of sages.

No tīrtha is named in this verse.

No direct prescription; the verse challenges the efficacy of tapas and introduces a further demand/argument.