Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 156

कुलं गोत्रं निजं ब्रूहि प्रवरांश्च विशेषतः । स्थानं देशं च विप्राणां येन शुद्धिः प्रदीयते

kulaṃ gotraṃ nijaṃ brūhi pravarāṃśca viśeṣataḥ | sthānaṃ deśaṃ ca viprāṇāṃ yena śuddhiḥ pradīyate

“اپنا کُلنسب اور گوتر بتاؤ، اور خاص طور پر اپنے پروَر بھی بیان کرو؛ نیز برہمنوں کا مقام اور دیس بھی کہو، تاکہ طہارت کی درست رسم عطا کی جا سکے۔”

कुलम्family/lineage
कुलम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म); एकवचन
गोत्रम्clan/gotra
गोत्रम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म); एकवचन
निजम्your own
निजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (कुल/गोत्रयोः)
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
प्रवरान्(your) pravaras
प्रवरान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म); बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (especially/in particular)
स्थानम्place
स्थानम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म); एकवचन
देशम्region/country
देशम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म); एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
विप्राणाम्of brahmins
विप्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (सम्बन्ध); बहुवचन
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (करण); एकवचन; सम्बन्धक (by which)
शुद्धिःpurification
शुद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता); एकवचन
प्रदीयतेis given/bestowed
प्रदीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

Brāhmaṇas (local priests/elders) addressing an unknown pilgrim

Tirtha: Brahmasthāna

Type: kshetra

Scene: Elder brāhmaṇas formally question the trembling man: ‘state your kula, gotra, pravara, and homeland,’ as if opening a ritual inquiry to decide purification.

B
Brāhmaṇa
K
kula
G
gotra
P
pravara
Ś
śuddhi

FAQs

Purity in sacred rites is upheld through truthful self-disclosure and correct ritual identifiers (kula, gotra, pravara) in accordance with dharma.

The verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya context; the immediate snippet emphasizes tīrtha-based śuddhi procedures rather than naming a single tīrtha in this line.

A prerequisite for granting śuddhi (purificatory acceptance) is stating one’s kula, gotra, pravaras, and regional origin.