Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 113

वर्धमाने पुरे पूर्वमासीदंत्यजजातिजः । चण्डालः कुंभकोनाम निर्दयः पापकर्मकृत्

vardhamāne pure pūrvamāsīdaṃtyajajātijaḥ | caṇḍālaḥ kuṃbhakonāma nirdayaḥ pāpakarmakṛt

پہلے وردھمان نگر میں ایک چنڈال رہتا تھا، جو انتَیَج برادری میں پیدا ہوا تھا—نام کُمبھک—بے رحم اور گناہ آلود اعمال کرنے والا۔

वर्धमानेin Vardhamāna (city)
वर्धमाने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवर्धमान (कृदन्त-प्रातिपदिक, √वृध्, शतृ)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (शतृ), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग?; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘वर्धमाने’ (locative) = in (the) Vardhamāna (city)
पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
आसीत्there was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अन्त्यज-जातिजःborn of an outcaste (antyaja)
अन्त्यज-जातिजः:
Karta (Predicate qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्त्यज (प्रातिपदिक) + जातिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास: ‘अन्त्यजस्य जातिजः’ = born in the outcaste group
चण्डालःa caṇḍāla
चण्डालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचण्डाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कुम्भकःKumbhaka
कुम्भकः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुम्भक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable, नामनिर्देश/quotative)
निर्दयःmerciless
निर्दयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्दय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पाप-कर्म-कृत्doer of sinful acts
पाप-कर्म-कृत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + कृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक, √कृ, क्विप्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास: ‘पापं कर्म करोति’ = doer of sinful deeds

Viśvāmitra

Listener: The King

Scene: A harsh Caṇḍāla named Kumbhaka lives in Vardhamāna, depicted as cruel and engaged in sinful acts—an ethical low point before later karmic turns.

V
Viśvāmitra
V
Vardhamāna (city)
K
Kumbhaka
C
Caṇḍāla

FAQs

The narrative frames later outcomes through character and conduct (pāpakarma), stressing moral causality.

The city of Vardhamāna is named as the setting within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative.

None; it establishes the setting and moral profile of a key figure.