Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 194›Shloka 60
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

Devanagari script

किमेतैः स्वर्गदैः सत्रैः पुनरावृत्तिकारकैः । आराधयध्वं ते गत्वा पादुके सिद्धिदे नृणाम् । येन संवत्सरस्यान्ते ब्रह्मज्ञानं प्रजायते

Transliteration

kimetaiḥ svargadaiḥ satraiḥ punarāvṛttikārakaiḥ | ārādhayadhvaṃ te gatvā pāduke siddhide nṛṇām | yena saṃvatsarasyānte brahmajñānaṃ prajāyate

Translation

ایسے سَتر یَجْنوں کا کیا فائدہ جو سُوَرگ تو دیں مگر پھر لوٹ کر جنم مرن کا سبب بنیں؟ تم جا کر اُن پادُکاؤں کی آرادھنا کرو جو انسانوں کو سِدّھی عطا کرتی ہیں؛ جن کے سبب ایک سال کے اختتام پر برہمن کا گیان پیدا ہوتا ہے۔

Word by Word
किम्what (use)
किम्:
Karma (Implied object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक-सर्वनाम
एतैःwith these
एतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; सर्वनाम
स्वर्गदैःheaven-giving
स्वर्गदैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषणम् (सत्रैः इति)
सत्रैःsacrificial sessions (satra-rites)
सत्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
पुनरावृत्तिकारकैःcausing return (rebirth)
पुनरावृत्तिकारकैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुनरावृत्ति (प्रातिपदिक) + कारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुनरावृत्तेः कारकाः); विशेषणम् (सत्रैः इति)
आराधयध्वम्worship, propitiate (you all)
आराधयध्वम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-राध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपदम्
तेyou (all)
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
पादुकेthe pair of sandals (Pādukā)
पादुके:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपादुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), द्विवचन
सिद्धिदेgranting success
सिद्धिदे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्धिद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), द्विवचन; विशेषणम् (पादुके इति)
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
येनby which
येन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
संवत्सरस्यof the year
संवत्सरस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
ब्रह्मज्ञानम्knowledge of Brahman
ब्रह्मज्ञानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + ज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः ज्ञानम्)
प्रजायतेarises, is born
प्रजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-जन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्
Speaker

Unnamed narrator (contextual advisor within Sūta’s narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pādukā (Siddhidā)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A sanctum with revered Pādukās on a pedestal; pilgrims/sages offer flowers, lamps, and water; a calendar-like passage of seasons hints at a year-long vow culminating in radiant realization.

Characters & Entities
P
Pādukā (sacred Pādukās/footprints)

FAQs

Heaven-oriented rituals are temporary; worship connected to the sacred Pādukās is praised as leading toward Brahma-knowledge and liberation.

The Pādukā sacred spot situated in the Hāṭakeśvara-kṣetra pilgrimage region (Nāgara Khaṇḍa, Tīrthamāhātmya).

To go and worship (ārādhana) the Pādukās; the text links sustained devotion with the arising of Brahma-jñāna within a year.

←Previous Verse
Next Verse→