Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

तस्मात्सत्यं पुरस्कृत्य मां तारय महामते । एतत्ते परमं श्रेयस्तपसोऽपि भविष्यति

tasmātsatyaṃ puraskṛtya māṃ tāraya mahāmate | etatte paramaṃ śreyastapaso'pi bhaviṣyati

پس سچ کو پیشِ نظر رکھ کر، اے عالی ہمت، مجھے پار لگا دے۔ یہی تیرے لیے سب سے بڑا خیر ہے—تپسیا سے بھی بڑھ کر۔

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण प्रयुक्तं अव्ययीभाववत् (ablatival adverb) ‘therefore/from that’
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
पुरस्कृत्यhaving honored / keeping foremost
पुरस्कृत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootपुरस्-√कृ (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive) ‘having placed in front/having honored’
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
तारयsave / ferry across
तारय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक; महा + मति)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; कर्मधारयः ‘महान् मतिः यस्य’
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
तेfor you / your
ते:
Sampradana/Sambandha (Recipient/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (genitive/dative) ‘of/for you’
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; श्रेयः इति विशेषण
श्रेयःhighest good
श्रेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तपसःof austerity
तपसः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अतिशय-अव्यय (even/also)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/साधारण-भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Kṛtaghna (the preta)

Type: kshetra

Scene: A tormented preta with a faint, smoky body folds hands before a noble king/sage; above them a bright banner reading ‘satya’ shines like a path, indicating rescue and upliftment.

V
Vidūratha (addressed as mahāmate)
S
Satya

FAQs

Truth-centered compassionate action is praised as a supreme spiritual merit, surpassing even severe austerity.

Not specified in this verse; it prepares the king to undertake a site-specific liberating act.

A directive to perform the saving act grounded in satya; the concrete rite is described in subsequent verses.