Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 62

तं पप्रच्छ त्वरायुक्तः शृण्वतोऽपि मम द्विजाः । कांडकर्मणि संसक्तमृजुत्वेन स्थितं तदा

taṃ papraccha tvarāyuktaḥ śṛṇvato'pi mama dvijāḥ | kāṃḍakarmaṇi saṃsaktamṛjutvena sthitaṃ tadā

وہ جلدی میں اس سے پوچھنے لگا—اے دو بار جنم لینے والو، میں بھی سن رہا تھا—اس سے جو اس وقت تیر کے ڈنڈے کے کام میں محو، پوری یکسوئی اور احتیاط کے ساتھ کھڑا تھا۔

तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√prach (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
त्वरायुक्तःhastened/with urgency
त्वरायुक्तः:
Karta (Agent qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्वरायुक्त (प्रातिपदिक: त्वरा + युक्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘युक्त’, पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (to implied asker/सेवकः)
शृण्वतःof (me) listening
शृण्वतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√śru (धातु) → शृण्वत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचन; मम इति सम्बन्ध (genitive absolute-like: 'while I was listening')
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
ममof me/my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन
काण्डकर्मणिin the work of arrows
काण्डकर्मणि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाण्डकर्मन् (प्रातिपदिक: काण्ड + कर्मन्)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन
संसक्तम्attached/engaged
संसक्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√sañj + sam (धातु) → संसक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to स्थितम्)
ऋजुत्वेनwith straightness/uprightness
ऋजुत्वेन:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootऋजुत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
स्थितम्standing/placed
स्थितम्:
Karman (Object described/कर्म)
TypeVerb
Root√sthā (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; कर्मपद (object complement)
तदाat that time
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

Narrator (addressing ‘dvijāḥ’; exact identity not specified in the snippet)

Listener: Dvijas (explicit: ‘O twice-born’)

Scene: A hurried attendant leans forward questioning; the artisan remains composed, hands on arrow-shafts; the narrator stands slightly aside, listening; the hermitage doorway frames the trio.

D
dvija
K
kāṃḍakarma

FAQs

A dharmic narrative often highlights one-pointed attention (ekāgratā) as a virtue, even in mundane labor.

No named tīrtha appears in this verse; it continues the chapter’s situational narrative.

None.