Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25
Devanagari script
दौर्भाग्येण समोपेता रूपेणापि समन्विता । अथान्याः शतशस्तस्य भार्याश्चांतःपुरे स्थिताः
Transliteration
daurbhāgyeṇa samopetā rūpeṇāpi samanvitā | athānyāḥ śataśastasya bhāryāścāṃtaḥpure sthitāḥ
Translation
وہ بدقسمتی کے بوجھ تلے تھی، مگر حسن و جمال سے بھی آراستہ تھی۔ اور اُس کے سوا بادشاہ کی سینکڑوں اور بیویاں اندرونی محل میں رہتی تھیں۔
Word by Word
दौर्भाग्येणwith misfortune
दौर्भाग्येण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदौर्भाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन
समोपेताendowed/possessed
समोपेता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-उप-√इ (धातु) → समोपेत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; (पिङ्गला इत्यस्य) विशेषण
रूपेणwith beauty/form
रूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle); समुच्चयार्थ (also/even)
समन्विताendowed, accompanied
समन्विता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-अनु-√इ (धातु) → समन्वित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; (पिङ्गला इत्यस्य) विशेषण
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
अन्याःother (women)
अन्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
शतशःby the hundreds
शतशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशतशः (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाणवाचक-क्रियाविशेषण (by hundreds, in hundreds)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन
भार्याःwives
भार्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अन्तःपुरेin the inner palace
अन्तःपुरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तःपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
स्थिताःwere staying, stationed
स्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; 'भार्याः' इत्यस्य विधेय
Speaker
Atithi
Skanda Dialogue
Listener: Dvijāḥ (implied)
Visual Art Cues
Scene: Piṅgalā, strikingly beautiful yet shadowed by ill-fortune, stands amid a vast inner palace filled with many queens—opulence mixed with tension.
Characters & Entities
P
PiṅgalāK
King (implied)A
AntaḥpuraM
Many wivesFAQs
Beauty and fortune do not necessarily coincide; Purāṇic dharma warns that outer charm can coexist with karmic adversity.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.