Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

Devanagari script

यः कश्चिन्मम यज्ञेऽत्र दुष्टभावं समाश्रितः । समागच्छति विघ्नाय रक्षणीयः स सत्वरम्

Transliteration

yaḥ kaścinmama yajñe'tra duṣṭabhāvaṃ samāśritaḥ | samāgacchati vighnāya rakṣaṇīyaḥ sa satvaram

Translation

جو کوئی یہاں میرے یَجْن میں بد نیتی کا سہارا لے کر رکاوٹ ڈالنے آئے، اسے فوراً روک کر سخت نگرانی میں رکھنا چاہیے۔

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• कश्चित्: someone, anyone
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)

• मम: my
• मम: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• यज्ञे: in the sacrifice
• यज्ञे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Desha-adhikarana (Locative adverb/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• दुष्टभावम्: evil intent/nature
• दुष्टभावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुष्टभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः: दुष्ट + भाव

• समाश्रितः: having resorted to
• समाश्रितः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-श्रि (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (यः/कश्चित्)

• समागच्छति: comes, approaches
• समागच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• विघ्नाय: for obstruction
• विघ्नाय: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विघ्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; प्रयोजन/उद्देश्ये (for causing obstacle)

• रक्षणीयः: must be guarded/protected
• रक्षणीयः: Vidhi (Obligation predicate/विधि)
• Type: Adjective
• Root: रक्ष् (धातु)
• Form: अनीयर्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-भावः

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सत्वरम्: immediately, quickly
• सत्वरम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्वरम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Speaker

Brahmā (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāgatīrtha (contextual)

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Nāgas

Visual Art Cues

Scene: A tense moment: shadowy figures approach a blazing yajña-kuṇḍa; Nāga guardians coil and rise, ready to intercept, while the sacrificial fire glows as the moral center.

Characters & Entities

• Brahmā
• Yajña
• Nāgas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma-centered worship requires safeguarding purity of intention and preventing harmful interference.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Nāgatīrtha, presented as the protected arena of sacred ritual.

What ritualistic prescription is mentioned?

Immediate prevention of any vighna (obstruction) to the yajña.