Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

होतव्यं हविरेवात्र समाप्तिं यास्यति क्रतुः । नान्यथा सत्यमेवोक्तं तवाग्रे चतुरानन

hotavyaṃ havirevātra samāptiṃ yāsyati kratuḥ | nānyathā satyamevoktaṃ tavāgre caturānana

یہاں صرف ہوی ہی کی آہوتی دینی چاہیے؛ اسی سے کرتو (یَجْن) تکمیل کو پہنچے گا—اس کے سوا نہیں۔ اے چتورانن برہما، میں تمہارے سامنے یہی سچ کہتا ہوں۔

hotavyamto be offered
hotavyam:
Vidhi (Injunctional predicate/विधेय)
TypeAdjective
Roothotavya (कृदन्त; √hu जुहोति/हवने)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण; होतव्यम् (gerundive: "to be offered")
havisoblation
havis:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roothavis (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
evaonly, indeed
eva:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (only/indeed)
atrahere
atra:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
samāptimcompletion
samāptim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsamāpti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (fem. acc. sg.)
yāsyatiwill attain
yāsyati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु; गत्यर्थे)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
kratuḥsacrifice, rite
kratuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkratu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
nanot
na:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
anyathāotherwise
anyathā:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootanyathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारान्तरवाचक (otherwise)
satyamtruth
satyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भाववाचक
evaindeed
eva:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
uktam(it is) said
uktam:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootukta (कृदन्त; √vac वचने)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे "said"
tavayour
tava:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन (gen. sg.)
agrein (your) presence
agre:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootagra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; "in front" (loc.)
caturānanaO four-faced one
caturānana:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootcatur (संख्या) + ānana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Voc.), एकवचन; बहुव्रीहिः—चत्वारि आननानि यस्य (epithet of Brahmā)

Śiva

Type: kshetra

Listener: Brahmā (Caturānana)

Scene: The deity speaks firmly before Brahmā: only the havis-offering here completes the kratu; Brahmā listens with folded hands, the fire steady and bright.

Ś
Śiva
B
Brahmā (Caturānana)
K
Kratu (yajña)
H
Havis

FAQs

Spiritual efficacy depends on fidelity to dharma: correct means and truthful intention complete sacred acts.

Not specified in this verse; it reinforces the authority of proper worship that underlies tīrtha greatness.

A firm rule that the rite reaches completion only by offering the proper havis in the prescribed manner.