Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

सूत उवाच । ततस्तैर्ब्राह्मणैस्तुष्टैरनुज्ञातः पितामहः । चकार विधिवद्यज्ञं ये वृता ब्राह्मणाश्च तैः

Transliteration

sūta uvāca | tatastairbrāhmaṇaistuṣṭairanujñātaḥ pitāmahaḥ | cakāra vidhivadyajñaṃ ye vṛtā brāhmaṇāśca taiḥ

Translation

سوت نے کہا: پھر اُن خوشنود برہمنوں کی ودھی کے مطابق اجازت پا کر پِتامہہ (برہما) نے قاعدے کے مطابق یَجْن کیا—اور اُنہی برہمنوں کے ساتھ جنہیں انہوں نے اس کرم کے لیے مقرر کیا تھا۔

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ततः: then
• ततः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रम/अनन्तरवाचक (then)

• तैः: by them
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3), बहुवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग

• ब्राह्मणैः: by brāhmaṇas
• ब्राह्मणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

• तुष्टैः: satisfied/pleased
• तुष्टैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (प्रातिपदिक; तुष्-धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; विशेषणम् (ब्राह्मणैः)

• अनुज्ञातः: permitted/authorized
• अनुज्ञातः: Kriya (Predicative/क्रिया-विशेष्य)
• Type: Verb
• Root: अनुज्ञा (धातु/कृदन्त-आधारः) + क्त
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि—'having been permitted'

• पितामहः: Pitāmaha (Brahmā)
• पितामहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• चकार: performed/did
• चकार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• विधिवत्: according to rite
• विधिवत्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय

• यज्ञम्: sacrifice
• यज्ञम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: यत्-सर्वनाम, प्रथमा (1), बहुवचन, पुंलिङ्ग

• वृताः: were chosen
• वृताः: Kriya (Predicative/क्रिया-विशेष्य)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु) + क्त
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; 'chosen/selected'

• ब्राह्मणाः: brāhmaṇas
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• तैः: by them/with them
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3), बहुवचन

Speaker

Sūta (narrator)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates as Brahmā, now permitted, conducts a formal yajña with engaged brāhmaṇas around the fire-altar, ladles raised, smoke rising in a mandapa.

Characters & Entities

• Sūta
• Brahmā (Pitāmaha)
• Brāhmaṇas
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rituals become truly fruitful when performed in harmony with dharma—through proper procedure and the blessing of qualified priests.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing Nāgara-khaṇḍa kṣetra context is affirmed as a place where rule-bound yajña, done with sanction, is especially meaningful.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yajña should be performed vidhivat and with anujñā from the Brāhmaṇas, employing properly selected officiants.